Карта настаўніка карта для адукацыйнай гульні «Што я ведаю аб белым бусле, звычайнай зязюле, вясковай ластаўцы, чорным свіргуле, шчурке-пчалаедке ?»




Дата канвертавання25.11.2017
Памер58.33 Kb.



Ogólnopolskie Грамадская арганізацыя

Towarzystwo “Ахова птушак


Ochrony Ptaków Бацькаўшчыны”
www.otop.org.pl www.ptushki.org


КАРТА НАСТАЎНІКА
Карта для адукацыйнай гульні
«Што я ведаю аб белым бусле, звычайнай зязюле, вясковай ластаўцы, чорным свіргуле, шчурке-пчалаедке ?»


  1. ЗЯЗЮЛЯ ЗВЫЧАЙНАЯ




    1. Вядома тым, што падкідае свае яйкі ў гнёзды іншых птушак і паведамляе аб сваім прыбыцці ў месцы жыхарства характэрным рэзкім крыкам.



    2. Палёт яе часта называюць «дрыготкім» з-за дробнага, хуткага вагання крылаў.



    3. Гэтая птушка жыве ў розных асяроддзях: у лясах, на палях, на вадасховішчах і ў гарадах.



    4. Гэтая птушка памерам з голуба, са стройным целам і круглявым хвастом. Верхняя частка цела зязюлі шэрая або часам рудая, ніжняя белая з папярочнымі цёмнымі палосамі.



    5. Зязюлі ядуць вусеняў, пакрытых валаскамі, якіх іншыя птушкі не чапаюць. Так адбываецца з-за асаблівага механізму: валаскі вусеняў упіваюцца ў асаблівае пакрыццё сценак страўніка зязюлі, а потым гэта пакрыццё выводзіцца са страўніка разам з валаскамі.




    1. Яйкі зязюлі былі заўважаныя ў гнёздах больш чым 100 відаў птушак у Еўропе, у тым ліку птушак, якія жывуць у дуплах.



    2. Зязюля жыве амаль па ўсёй Еўразіі за выключэннем яе паўночных і паўднёвых рэгіёнаў.



    3. Яна праводзіць зімы ва Усходняй Афрыцы на поўдзень ад экватара. Падчас міграцыі зязюля паводзіць сябе ўтойліва. Працягласць яе перамяшчэння
      1200-4500 км .


  1. ШЧУРКА-ПЧАЛАЕДКА




    1. З гэтым відам сутыкаюцца, галоўным чынам, у цёплых абласцях Паўднёвай і Паўднёва-ўсходняй Еўропы. Самая шматлікая папуляцыя знаходзіцца на Пірэнейскай і Балканскай паўвыспах.



    2. Гэта адна з самых маляўнічых птушак Еўропы. Жыве на адкрытых, сонечных пляцоўках.






    1. Брушка ў шчуркі-пчалаедкі блакітнае, спіна і задняя частка шыі - руда-карычневыя, крылы - вохрыста-сіне-зялёна-карычневыя. Над жоўтым падбародкам знаходзіцца чорная палоска, якая вядзе ад пачатку дзюбы да вачэй. Характэрная адносна доўгая выгнутая дзюба, а таксама падоўжанае хваставое пер'е ў дарослых асобін. Маладняк, як правіла, больш бледны і мае больш кароткі хвост.



    2. Шчуркі-пчалаедкі гняздуюцца ў земляных пячорах, якія яны самі капаюць у стромкіх гліняных або пясчаных сценах яраў ці ў роўнай зямлі. Капацельныя працы пары доўжацца прыкладна два-тры тыдні. Пячоры ў большасці выпадкаў маюць даўжыню ад 1 да 1,5 м, часам да 2,7 м, маючы пры гэтым дыяметр ад 4 да 5 см.Уваходная адтуліна--дыяметрам ад 8 да 10 см. Напрыканцы норкі знаходзіцца круглая пашыраная прастора, у якім выводзіцца патомства.



    3. Шчуркі-пчалаедкі ядуць насякомых, якіх яны ловяць на ляту. Пры гэтым яны праяўляюць сябе як выдатныя летуны. Як можна зразумець па другой назве гэтых птушак - пчалаедкі, іх асноўная здабыча – гэта пчолы, восы, чмялі, а таксама жукі, стракозы і цыкады. Шчурка-пчалаедка б'е злоўленую казурку аб цвёрдую паверхню і старанна раздушвае, каб ня быць уджаленай.

III. ЧОРНЫ СВІРГУЛЬ


    1. Раней гэтая птушка з'яўлялася толькі ў гарах і скалістых мясцовасцях, але ў цяперашні час яна жыве галоўным чынам у гарадах.



    2. З-за анатамічнай будовы сваіх ног, вялікую частку жыцця гэтыя птушкі праводзяць у паветры. Яны ня толькі сілкуюцца на ляту, але і спяць у паветры. У чорнага свіргуля самая вялікая гарызантальная хуткасць палёту, яна дасягае 111 км / г.



    3. Чорныя свіргулі прылятаюць з зімоўкі у траўні, невялікімі чародамі. Пасля прылёту чорны свіргуль пачынае будаваць гняздо. Будаўніцтва доўжыцца каля 8 дзён. У гняздо адкладваецца 2-3 яйкі. На працягу года гэтая птушка робіць 1 кладку, а выседжваюць птушанят самец і самка на працягу 11-16 дзён. Чорны свіргуль гняздуецца калоніямі, гнёзды робіць у дуплах, у норах абрываў, пад стрэхамі, у шчылінах будынкаў.



    4. Чорны свіргуль дасягае ў даўжыню 18 см, размах крылаў - 40 см , даўжыня крыла - 17 см і хваста - 8 см. Хвост відэльчаты, апярэнне цёмна-бурага колеру з зеленаватым металічным адлівам, па форме свіргуль падобны на ластаўку. Падбародак і горла ўпрыгожаны акругленай белай плямай; вочы цёмна-бурыя, дзюба чорная, ногі светла-бурыя. Апярэнне самцоў і самак не адрозніваецца, але птушаняты трохі святлей за дарослых свіргулёў, а іх пер'е мае брудна-белыя плямы на канцах. Улетку пер'е істотна выгарае, і агульны колер становіцца больш светлым.



    5. З пачатку траўня мы бачым у нашых гарадах у небе зыркіх чорных птушак, якія выдаюць віскліва рэзкае " стррріііііі " ці " віііііррррііі "

IV. БЕЛЫ БУСЕЛ




  1. Самцы крыху большыя, чым самкі. Гэта белая птушка з чорнымі канцамі крылаў, доўгай шыяй, доўгай тонкай чырвонай дзюбай і доўгімі чырвонымі нагамі. Калі крылы ў бусла складзеныя, ствараецца ўражанне, што ўся задняя частка цела бусла чорная.



  2. Дарослы белы бусел падае гучны голас пры сустрэчы пары, пстрыкаючы дзюбай. Птушаняты белага бусла пішчаць і крычаць галасамі, падобнымі на мяўканне кацянят. Пстрыкаючы дзюбай, бусел закідвае галаву далёка на спіну і ўцягвае назад язык, утвараючы добра рэзаніруючую ротавую поласць для ўзмацнення гуку. Шчоўканне дзюбай на розны манер практычна замяніла ў бусла галасавыя зносіны.




  1. Першапачаткова буслы гнездаваліся на дрэвах, уладкоўваючы там з галінак велізарнае гняздо, але паблізу з чалавечым жыллём. Пасля яны сталі выкарыстоўваць для гэтага дахі дамоў і іншых пабудоў, у тым ліку, усталёўваных людзьмі адмыслова для гэтай мэты. Апошні час буслы ладзяць свае гнёзды на апорах высакавольтных ліній, на фабрычных трубах. Адно гняздо служыць буслам некалькі гадоў. Самым старым гняздом бусла лічыцца гняздо, пабудаванае на вежы ва ўсходняй частцы Германіі, якое служыла птушкам з 1549 па 1930 гады.



  2. Самая шматлікая еўрапейская папуляцыя гэтых птушак знаходзіцца ў Польшчы. У 2004 там назіралася 52 тысячы размнажальных пар. Белы бусел - сімвал польскай прыроды.



  3. Асноўная ежа гэтых птушак -- дробныя пазваночныя, і розныя беспазваночныя жывёлы. Любімай ежай буслоў, якія жывуць у Еўропе, з'яўляюцца жабы, вужы і гадзюкі, а таксама буйныя конікі і саранча.



  1. ВЯСКОВАЯ ЛАСТАЎКА




    1. Падобна да чорнага свіргуля, вясковая ластаўка мае вузкія крылы, на якіх яна праводзіць цэлы дзень. Нават ваду яна п'е ў паветры. Яна неахвотна апускаецца на зямлю, у асноўным толькі для таго, каб сабраць шарыкі бруду для пабудовы гнязда.



    2. Яе ногі дрэнна развітыя ў выніку адаптацыі да паветранага ладу жыцця. Ластаўка ахвотней за ўсё сядзіць на правадах, таму што яе маленечкія пальцы не дазваляюць абхапіць тоўстыя галінкі.



    3. Аблічча ластаўкі вылучаецца з-за разгалінаванага хваста, з рашучымі даўгімі пёрамі, якія даўжэй у самцоў.



    4. Вага птушкі складае 17-20 г. Афарбоўка зверху сіне-чорная з металічным водбліскам, знізу бледна-бэжавая. На ілбе і пярэдняй частцы шыі маюцца светла-карычневыя плямы. Хвост даўгі, з глыбокім выразам пасярэдзіне. Самцы і самкі выглядаюць прыблізна аднолькава, але самкі часта афарбаваныя крыху менш кантрасна.



    5. Лёгка адаптуюцца да розных умоў, дзе маецца корм, які яны здабываюць, крыніца вады і месца для хованкі -- звычайна выступ чаго-небудзь. Часта іх можна ўбачыць на тэрыторыях, якія выкарыстоўваюцца ў сельскай гаспадарцы, дзе яны селяцца каля свіранаў і іншых службовых пабудоў. Ластаўка робіць паўкруглае гняздо, пакрытае зверху глінай і брудам, змацаванае травой і пер'ем. Яна будуе сваё гняздо пад мастамі, на карнізах старых дамоў, а таксама ў каменных пячорах. Падчас пералёту імкнецца трымацца адкрытай прасторы, часта каля вады або ўздоўж горных хрыбтоў. Гняздуецца звычайна на вышыні ніжэй за 3000 м над узроўнем мора.



    6. Сілкуецца вясковая ластаўка насякомымі: мухі, конікі, цвыркуны, стракозы, жукі і іншыя лятучыя насякомыя складаюць 99 % іх рацыёну. Большасць ахвяраў яна ловіць у палёце, і ў палёце здольная карміць сваіх птушанят.



    7. Падчас пералётаў вясковыя ластаўкі трымаюцца ў вялікіх сукупнасцях, якія могуць налічваць да некалькіх тысяч асобін.




База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка