Максім Танк “Родная мова”




Дата канвертавання24.11.2017
Памер52.15 Kb.
Максім Танк “Родная мова”
З легендаў i казак былых пакаленняў,

З калосся цяжкога жытоў i пшанiц,

З сузор'яў i сонечных цёплых праменняў,

З грымучага ззяння бурлiвых крынiц.

З птушынага шчэбету, шуму дубровы,

I з гора, i з радасцi, i з усяго

Таго, што лягло назаўсёды ў аснову

Святынi народа, бяссмерця яго, –

Ты выткана, дзiўная родная мова.

Няма на зямлi таго шчасця i гора,

Якога б ты нам перадаць не магла.

Няма такiх нетраў, глыбокага мора

I гор, праз якiя б ты не правяла

Мяне на радзiму, туды, дзе сягоння

Стаiць акрываўлены вораг з пятлёй

Над спаленай хатай, над родным загонам,

Над будучыняй і песняй маёй –

Над тым, што было i што век будзе вольным.

Народ пранясе цябе, родная мова,

Святлом незгасальным у сэрцы сваiм

Праз цемру і годы змаганняў суровых.

Калi ж ападзе і развеецца дым

I нiвы васкросшыя закаласяцца, –

Iзноў прашумiш ты вясновым дажджом,

Iзноў зазвiнiш ты у кожнай у хаце,

Цымбалам дасi iх сарэбраны гром

I вусны расквецiш усмешкай дзiцяцi.

Аляксей Зарыцкі “Мова…”
Мова,

Пявучая родная мова,

Ты – уладарка нявызнаных скарбаў.

Столькі значэнняў, гучанняў і фарбаў

Мае ў сабе тваё кожнае слова.

Іншае слова напоўнена плёскам

Хвалі дняпроўскай.

Іншае слова такое,

Што рэха лясное

У яго глыбінях затоена,

Ёсць і як мёд залатое, густое,

На травах яно духмяных настоена.

Ціха гучаць у мове маёй

Словы пяшчотныя,

Словы крынічныя,

Росныя.


Чуюцца ў ёй –

І грымотныя,

Зычныя.

Водгулле бітваў грознае.



Часам бывае – заззяе неспадзявана

Новаю зоркаю слова-абнова.

Колькі ў табе нявызнаных скарбаў схавана,

Мова мая,

Пявучая родная мова.

Алесь Бачыла “Матчына мова”
Жывое ў вяках беларускае слова –

Народа душа і народа хвала.

Цябе абзывалі “мужыцкаю мовай”,

А нам жа ты матчынай мовай была.


І самай прыгожай, і самаю мілай,

Той маці, што шыла нам світкі з радна,

Што ўлетку на рэчцы палотны бяліла,

А ўвосень авёс дажынала адна.


Той маці, што зімамі кросны снавала,

Што з самай калыскі, як толькі магла,

Сумленнасці, праўдзе, дабру навучала,

Старанна ад розных хвароб берагла.


Прыеду дадому... І што за праява...

Пачую гаворку, ці песню, ці верш –

Здаецца са мной размаўляеш ласкава,

І сцежкаю поруч са мною ідзеш.


У маках чырвоных гарыць прыгуменне...

О матчына мова! Маленства вясна!

Ніколі ніхто мне цябе не заменіць,

Бо ты, як і маці, на свеце адна.




Уладзімір Дубоўка “Родная мова, цудоўная мова!”
Родная мова, цудоўная мова!

Ты нашых думак уток і аснова!

Матчын дарунак ад самай калыскі, −

Ты самацветаў яскравая нізка.

Кожны з іх барвы дзівосныя мае,

Вечным агнём зіхаціць – не згарае.

Ты мне заўсёды была дапамогай,

Дзе б і якой не хадзіў я дарогай.

Чую ў табе перазвоны крыніцы,

Чую ў табе і раскат навальніцы,

Чую павевы зялёнага бору,

Водгулле працы ў родным прасторы.

Кожнай драбнічкай ты варта пашаны,

Кожнае слова вякамі стварана.

І на вякі яно жыць застанецца,

Вечнае так, як народнае сэрца.



Алесь Гарун “Ты, мой брат, каго зваць беларусам…”
Ты, мой брат, каго зваць беларусам,

Роднай мовы сваёй не цурайся;

Як не зрокся яе пад прымусам,

Так і вольны цяпер не зракайся.


Ад дзядоў і ад прадзедаў, браце,

Гэта скарб нам адзін захаваўся,

У сялянскай аграбленай хаце

Толькі ён незабраны астаўся.


Ў старыну беларус, не надданы,

Гаспадарыў, быў сам над сабою

I далёка у свеце быў знаны

За літоўскай і ляшскай зямлёю.


Але час прамінуў, і нядоля

На народ, як бы камень, звалілась,

Беларуская слава і воля

Адышла, адцвіла, закацілась.


Не змяняючы шэрай апраткі,

Працаваў ты, як вол, гаратліва,

А у хаце тваёй недастаткі,

А на ніве тваёй неўрадліва.


А чаму? Ты не здольны, ці хворы,

Ці благі гаспадар, ці п'яніца?

Мусіць, не! Бо і іншым у пору

У цябе гаспадарыць наўчыцца.


Светлы розум твой, брат, але дзетак

Ад цябе, як і ўсё, адбіралі

I на бацькаўскі родны палетак

Працаваць-памагаць не пушчалі.


Хто хацеў, той і смеў рабаваці,

Без прыпросу з'язджаліся госці —

Абдзіраць, аб'ядаць, апіваці

І крышыць гаспадарскія косці.


Можа б, ты і памёр і загінуў,

Каб не вешчая мова Баяна.

Хто ж быў добры, яе хоць пакінуў?

Як жа так, што яшчэ не забрана?


Бо што бачылі госцікі-герцы —

І зямлю, і лясы, і кілімы, —

Ўсё забралі. А мову у сэрцы,

Ў сваім сэрцы хавалі-няслі мы.


Дык шануй, беларус, сваю мову —

Гэта скарб нам на вечныя годы;

За пашану радзімаму слову

Ушануюць нас брацця-народы!



Пімен Панчанка “Дала мне маці гэту мову…”
Дала мне маці гэту мову,

Каб не нямым прыйшоў у свет,

Дала мне маці гэту мову,

Як спадчыну і запавет.


Была яна не беларучкай

І на жніве, і на сяўбе;

На глебе добрай беларускай

Здабыты словы ўсе яе.


Прапахлі сонцам і падзолам,

Дажджамі, сокамі раслін,

Пад знак рукам яе мазольным,

Што мелі толькі ў сне спачын.


Дачка мая! У жыццёвай прозе

У буднях і святочным днём

Не пакідай яе ў парозе,

Калі ў нечы ўвойдзеш дом.



Васіль Вітка “Вянок”
Мова дадзена – не маўчаць.

Мова дадзена – мовіць.

Не кладзіце нябыту пячаць

На паэтаву споведзь.

Не на глум, не на злом,

Не для немачы ў горле,

Ён радзіўся арлом

З крыллем орлім.

А дзе тыя арлы

У нас, на Белае Русі?-

Запытаеце вы.

Адказаць сам ён мусіў,

Як глытаў з крымскіх гор

Горкі пах палыновы,

Бачыў родны прастор

І вянок свой цярновы.



Сяргей Законнікаў “Добрае слова”
Гэтай ісціне веру даўно,

І яна для мяне як замова:

У людзей ёсць багацце адно –

Чалавечае, добрае слова.

Слова злое заўсёды было

Для варожасці першаасновай.

Свет

Скрозь цемру дзікунства



Вяло

Да святла

Толькі добрае слова.

Каб праменьчык жыцця не патух,

Душы

Веснім дажджом адмывала,



Чалавека абуджаны дух

На такія вышыні ўзнімала!

Горы золата і серабра –

Ад бяды ненадзейная схова.

І прыходзіць такая пара,

Што захочацца добрага слова.

Хлеба кошт не адзін:

То спаўна,

То над крошкай трасуцца галовы…

Не мяняецца толькі цана



Гэткай дробязі – добрага слова.


База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка