Пераклад Бібліі Скарынам быў адным з першых аўтарскіх перакладаў у Еўропе




Дата канвертавання31.12.2017
Памер445 b.



Пераклад Бібліі Скарынам быў адным з першых аўтарскіх перакладаў у Еўропе

  • Пераклад Бібліі Скарынам быў адным з першых аўтарскіх перакладаў у Еўропе







  • Царкоўнаславянская з беларускімі элементамі

  • ці

  • старабеларуская з царкоўнаславянскімі?



  • “Калі выдаліць з тэксатаў Скарыны царкоўнаславянізмы , - гэта мова, на якой гаварыў мой бацька і мая бабуля з Полацка”.

  • Лявон Баршчэўскі



  • Асаблівасці мовы Скарыны



У фанетыцы / правапісе



У граматыцы

  • У граматыцы

  • * пашырэнне канчатка –у: выходу, труду, от часу, страху, плачу, ладану

  • * пашырэнне канчатка –мі: коньми, пчолми, тварми

  • * канчатак –ови/еви: богові, идолови, мужеви

  • * У дзеясловах канчаткі –мо і –мы: говоримо, даемы, воюймо, ступмо



У словаўтварэнні

  • У словаўтварэнні

  • *прадуктыўныя словаўтваральныя мадэлі жывой беларускай мовы:

  • лъгар, братанецъ, отчина, шириня, вышиня, плодность, сытость, становище

  • * асноваскладанне: великоможность, краснословие, долготерпение



У сінтаксісе

  • У сінтаксісе

  • адлюстраванне жывых тэндэнцый беларускай мовы: вшолъ есть до шатра, до темници всаженъ; продали до Египта; деля его



У лексіцы

  • У лексіцы

  • *царкоўнаславянізмы

  • * словы з тагачаснай жывой беларускай мовы: жадати, привитавши, лытки, стегно, помстить, здивилися, откажи, не чулъ, загинуло

  • *запазычанні з чэшскай і польскай моваў: користь «здабыча», гудба «музыка», мужчизна «мужчына»

  • * неалагізмы: стороница «старонка»



  • Якія адпаведнікі ў сучаснай мове маюць наступныя словы з тэкстаў Скарыны?



  • Мразъ

  • Певница

  • Удругое

  • Камо

  • Полону



Мразъ – мароз (непаўнагалоссе)

  • Мразъ – мароз (непаўнагалоссе)

  • Певница – музыка (неалагізм)

  • Удругое – другое (бел.)

  • Камо – куды (царк.-сл.)

  • Полону – палону (паўнагалоссе, канчатак у)



  • Хвальмы

  • Дондеже

  • Гробове

  • Млатъ

  • Серце



  • Хвальмы – давайце хваліць (сінтэтычн.форма загадн.ладу)

  • Дондеже – з тых часоў, пакуль (царк.-сл.)

  • Гробове - труны (назоўны скл, мн. лік, канчатак –ове)

  • Млатъ – молат (непаўнагалоссе)

  • Серце – сэрца (спрашчэнне групп зычных)



  • Нагле

  • Книжница

  • Паки

  • З детми

  • Воня



Нагле – хутка, раптам (чэшск. або польск.)

  • Нагле – хутка, раптам (чэшск. або польск.)

  • Книжница – бібліятэка (неалагізм)

  • Паки – зноў, яшчэ (царк.-сл.)

  • З детми – (азванчэнне, -мі)

  • Воня – пах (чэшск.)



  • Деля его

  • Зело

  • Празъникъ

  • Врабецъ

  • Ся пытаешъ



Деля его – дзеля (бел. прыназоўнік замест ради)

  • Деля его – дзеля (бел. прыназоўнік замест ради)

  • Зело – вельмі (царк.-сл.)

  • Празъникъ – свята (спрашчэнне груп зычных)

  • Врабецъ – верабей (чэшск.)

  • Ся пытаешъ – пытаешся (бел., зацвярдзенне ш)





Вшол есть до шатра – да (бел. прыназоўнік замест въ)

  • Вшол есть до шатра – да (бел. прыназоўнік замест въ)

  • Грошми – грашыма (бел., канчатак –мі)

  • Понеже – таму што (царк.– сл.)

  • Скиба – скіба, луста (бел.)




База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка