Асушэнне балот дазволіла стварыць рабочыя месцы і ўмовы для нармальнага жыцця




Дата канвертавання17.11.2017
Памер37.87 Kb.
Меркаванні для дыскусіі

Асушэнне балот дазволіла стварыць рабочыя месцы і ўмовы для нармальнага жыцця

Дзякуючы меліярацыі, сышла ў мінулае ў Пінскім, Лунінецкім, Старобінскім, Салігорскім раенах такая страшная хвароба, як малярыя.

Значна скарацілася захворванне на сухоты, бо гэта быў біч Беларусі.


На меліяраваных тарфяных глебах рэзка выраслі ўраджаі.
Навукоўцы падлічылі, што адзін гектар натуральных балотных угоддзяў здольны паглынуць каля тоны парніковых газаў. У Беларусі на кожнага жыхара штогод прыходзіцца 6 тон парніковых газаў. У Германіі - 11 тон, у ЗША - 25. У нас - 9212 балот. Да асушэння іх агульная плошча дасягала 2939 тысяч гектараў. "Выжыла" больш за палову беларускіх балот. 1,7 мільена гектараў засталося ў натуральным стане.

Старажылы Мінска памятаюць, што раен паміж сучаснымі плошчамі Якуба Коласа і Бангалор стагоддзе таму ўяўляў сабой адно вялікае балота. Плошча яго складала 218 га. У простага люду гэтая мясцовасць называлася Камароўкай. У пачатку ХХ ст. Камароўка была адной з самых захудалых рабочых ускраін старога Мінска, у якой жыла рамесная бяднота. Паводле ацэнак санітарнай службы яна была адным з галоўных ачагоў страўнікава-кішачных інфекцый у горадзе. У 1903 г. фельчар Уладзіміраў прамым тэкстам паведаміў уладам Менска, што Камароўка – небяспечнае месца для жыцця, паколькі тут "засяроджваюцца зараза і камары, а чыноўнікі і заможныя людзі лічаць ганьбай наведваць яе, таму што гэта закінуты працоўны і жабрак квартал". Мясцовая вада нават выглядала так, што піць яе грэбавалі. Бруд, хваробы і антысанітарыя былі пастаяннымі спадарожнікамі мясцовых жыхароў.

Больш усяго балот Беларусі сканцэнтравана на Палессі. Спецыфіка навакольнага асяроддзя прымушала палешукоў пастаянна быць гатовымі да капрызаў прыроды. Падчас паводак многія мясцовыя вескі ператвараліся ў гэтакія мініяцюрныя Венецыі, дзе перамяшчацца паміж дамамі можна было толькі на лодках. А наляцець паводкі маглі калі заўгодна, у любы час года. Зразумела, нешто сеяць і вырошчваць тут было вельмі цяжка. Што рабіла гэты рэгіен вельмі неразвітым ў эканамічным дачыненні.
Адсутнасць земляў стымулюе рамесніцкую дзейнасць, прадпрымальніцкую.
А адзін з першых даследчыкаў балот беларускага Палесся, генерал Іосіф Жылінскі, так пісаў пра яго: “Шырокая плошчу да 3 млн дзесяцін адкрытых, пазбаўленай усякай расліннасці балот, разам з такой жа плошчай мокрых лясоў надавала ўсей краіне чыста балотны характар і рабіла яе непрыдатнай для земляробчай культуры – так званая балотная закісанне, якое суправаджаецца вылучэннем шматлікіх міязмаў рабіла гэтую мясцовасць вельмі шкоднаю для здароўя чалавека і жывел, і насельніцтва Палесся дасягае толькі паўмільена душ, атрымала сумную вядомасць сваім слабасіллем і каўтуном.
Выяўляўся каўтун наступным чынам (па-навуковаму гэтая хвароба называецца "трыхома"): зліпаліся валасы так, што іх немагчыма было расчасаць. Цікава, што выпадкаў захворвання на каўтун сучасная айчынная медыцына не фіксуе ўжо даўно. Хоць яшчэ адразу пасля вайны дэрматолагам досыць часта даводзілася мець з імі справу. Спачатку спісвалі прычыны хваробы на нядбайную гігіену мясцовых жыхароў. Але на практыцы аказалася, што перад каўтуном усе роўныя – і выкладчыкі, і навуковыя работнікі, і лекары. Хоць гэтых людзей цяжка западозрыць у няўменні карыстацца мылам і шампунем. Затое пасля маштабнага асушэння палескіх балот каўтун перастаў выяўляцца сам па сабе.
У Еўропе гэтак моцна забалочаныя рэгіены былі асушаныя яшчэ да сярэдзіны XIX ст. Асабліва актыўна асушванне праходзіла ў перыяд прамысловай рэвалюцыі. Беларусі такі шлях толькі яшчэ трэба было прайсці. "Для Беларусі меліярацыя была аб'ектыўнай неабходнасцю", - сказаў галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута меліярацыі, прафесар Анатоль Меяроўскі.Ці жарт – не самая маленькая краіна на карце Еўропы літаральна задыхалася ад беззямелля
Дзякуючы гэтым вызваленым ад балотнага палону землях сучаснай Беларусі ўдалося дасягнуць харчовай бяспекі.
У нетрах балот утрымліваецца 11 500 км3

прэснай вады. Гэта ў пяць разоў больш, чым

ва ўсіх рэках свету (2100 км3), і амаль у

14500 разоў больш за аб’ём вады ў возеры

Нарач (0,8 км3)
Зараз незалежная Беларусь займае

лідзіруючае месца па вытворчасці

торфабрыкету — ад 0,82 да 1,36 млн. тон

брыкетаў штогод


На балотах жыве больш за 40 % відаў птушак,

30 адсоткаў відаў насякомых, расце больш за

40 адсоткаў відаў дзікарослых раслін,

уключаных у Чырвоную кнігу Рэспублікі

Беларусь
Каля 40 % сусветнай папуляцыі вяртлявай

чаротаўкі, 10 адсоткаў вялікага падворліка, 3

адсоткі дупеля — відаў, якія знаходзяцца пад

пагрозай глабальнага знікнення, — насяляюць

балоты Беларусі

Праблемы, звязаныя са здабычай торфу

● Змяненне гідралагічнага балансу (недахоп вады ў

калодзежах, абмялення рэк/азёр, павадкі);

● Тарфяныя пажары і забруджванне паветра;

● Вылучэнне ў атмасферу СО2;

● Садзейнічае змяненню клімата (мясцовага — замаразкі, і

сусветнага — пацяпленне);



● Дэградацыя глебаў;

● Знішчэнне біяразнастайнасці балот.


База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка