'Гарас Хадкевіч. Сьмллей, таварыш ( верш)




старонка5/18
Дата канвертавання14.02.2019
Памер3.54 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

Віктар Казлоўскі

сын рэспублікі

Я поэтам яшчз

ня быў.

Я поэтам і быць ня мару.



Я прагну ў агні

барацьбы


Зьвярнуць

свайму ворагу карак.

Я хачу

сваім словам грубым На франтох будаўніцтва змагацца За магутны творчы



уздым,

За вялікія тэмпы

працы.

Я ня прывык



углядацца ў красу,

Я ня прывык да пяшчот і

ласкі.

Жорсткія дні я



жыцьця нясу, , Шукаючы шчасьця

У

лрацы цяжкай.



Ня люблю пра

лірычны


настрой

казаць,

Я—СЫН РЭСПУБЛШІ

Не хачу

гаварыць


пра

нііпеўнасьць

поэзіі.

Калі


пры змаганьні' ўступлю

ў азарт—


Ворага

буду


да сьмерці рэзаць,

Я ня прывык гаварыць здарма

I абы свае сілы

шэйгаць.


Калі сваю

шыю дастаў з ярма,—

Голаў узьняць мне

вышэй ілыа,

Я не магу

без работы быць

Ды глядзець,

як працуюць іншыя.

Я прагну

суровай


барацьбы

За кожны кілёуат

энэргіі

лішняе.


Я—рэспублікі працы

сын


1 сілу

сваю


я пакласьці

мушу,


45


ВІКТАР’КАЗЛОЎСКІ

Наліваючы

галасы


машын

Тысяча-


вольтавым

пульсам.


Я не стаю ля варштату

штодзень,

Але я умею валодаць

горнамі.


і калі

на трывогу

завод загудзе—

На работу я рукі

аддам мазольныя.

1 калі я пачую

кліч зямлі:

—ГІрагнуць палі

мэталю,

Пайду я


руду у мартэнах паліць

I на плугі

буду

плавіць


сталь я.

Калі трэба—

я вугаль пайду капаць,

Кал трэба—

вінтоўку я стану чысьціць

I буду стаяць на мяжы,

ля слупа—

Вартаваць юны крлй ад зладзеяў— злачынцаў.

Завадзкія

пайду


мураваць

муры



Я—СЫН РЭСПУБЛІКІ

Буду цэглы ўзьнімаць на паверх

дваццаты.

5 будзе

э жалезам

бэтон гаварыць—

Будоўлі

найлепшы

агітатар.

Маці мяне

не пакліча спаць,

Пакуль

я работы свае ня скончу.

Прышрубоўваць пайду я рэйкі

да шпал

Ад Менску да

нашых Мрочак.

} цягнікі

праз балоты і бор

Прабягуць

каля

вёскі нашай.

І аыйдзе

матуля мая на двор

Слухаць

калёс

пераможныя

маршы.

Менск-

2«ші-ао г.


Цім. Зарэчны

Маладосьць

Агроном Лебедзь даўно абяцаў прачытаць мне ановесьць свайго брата. Яшчэ два тыдні назад, ідучы з вытворчай нарады комуны, ён з жартаўлівасьцю казаў:

  • Ёсьць у мяне брат-дзівак. Піша ён артыкулы пра вапнавань- не глебы, піша часам анавяданьні. Вось адно з такіх апавяданьняў ён забыўся ў мяне. Апавяданьне гэтае я называю аповесьцю, бо паміж апавяданьнем і аповесьцю знайсьці розьніцу вельмі цяжка. К таму-ж апавяданьне гэтае мае выключнае значэньне, ды і сам брат назваў яго аповесьцю.

3 таго часу прайшло некалькі дзён, і я не напамінаў Лебедзю аб яго абяцаньні прачытаць мне аповесьць, хоць, прызнацца, з ціка- васьці ці з іншае прычыны мне хацелася яе пачытаць.

Я думаў, што Лебедзь забыўся пра аповесьць, ды і працы бы- ло шмат: надыходзіла жніво, сенакос—не да аповесьці. Але нешта раз па паўдні, калі я забег на хвіліну ў канцэлярыю комуны (было нейкае сьвята, і я ў канцэлярыю ледзь-ледзь праціскаўся), агроном Лебедзь напомніў мне пра сваё абяцаньне і папрасіў ахвяраваць яму некалькі часу. Я з ахвотаю згадзіўся, і мы пайшлі ў сад комуны, за пчэльню, пад стогадовы асілак-дуб.

  • У мяне паўтары гадзіны вольныя, думаю, што пасьпеем, — гаворачы гэта, Лебедзь разгарнуў сшытак, сьпісаны дробным, нэрво- вым почаркам. Але тут пачуўся голас:

  • Таварыш Лебедзь! Таварыш Лебедзь!

Лебедзь адгукнуўся—„іду“, узьняўся, сказаў:—„Зараз зьвярнуся!— і пашоў на голас,

Я застаўся адзін. Каля мяне ляжаў рукапіс. Лебедзя ня было доўгі час, і я ня вытрымаў—пачаў чытаць рукапіс. Назва рукапісу была „Аповесьць пра маладосьць".

Поезд перарэзаў курган надвое і, прыкметна стрымліваючы ход, спыніўся супроць драўлянага станцыйнага будынку. Каб ня шыльда струхнелая над станцыйным ганкам, можна-б было падумаць, што гэта не стацыйны будынак, а так які-небудзь казённы дом альбо ся- лянская хага дзевяностых год: нізкі падмурак, нізкія вокны, нізкая

48


МАЛАДОСЬЦЬ

страха—усё выглядвае хваравіта, як і большасьць будынкаў на стан- цыі, калі можна назваць гэтым імем нешта падобнае да шкілетаў хат. Ды і сама станцыя нагадвае больш маленькі, нікому непатрэбны разь- езд: галоўная лінія і дзьве дапаможныя, пяць парожніх, як скрынкі ад сярнічак, таварных вагонаў; з боку—штабэлі дроў, за імі лес; за станцыяй—ну, прайсьці сотню крокаў—сэмафор, а далей роўнае па- латно чыгункі бяжыць—сьпяшаецца ў невядомую блеклую далеч.

Пасажыры вышлі з вагонаў. Іх сёньня так многа: пяць чалавек. Балаголам шчасьце—яны наперабой заклікаюць да сябе выпадкова трапіўшых у гэтую глуш людзей. Ухмыляючыся, бяруць рэчы, нясуць да сваіх фурманак, згаджаюцца на ўсялякую цану. Асаблівую ўвагу зьвярнулі балаголы на маладога, акуратна апранутага чалавека з дву- ма клункамі ў руках. Каля яго тры балаголы і кожны па-свойму тлу- мачыць яму выключныя ўласьцівасьці сваіх коняй і экіпажаў;

  • За паўгадзіны—і ў Замошшы.

  • ІПто за паўгадзіны? За дваццаць хвілін я буду там!

  • - Ды паглядзіце на маю фурманку—адпачынак ехаць на ёй.

  • Тазарыш! На маім кані гадзіна да неба. Едзем Са мной!

Але малады чалавек ні з кім ня ехаў. Ён тлумачыў, што яму па справе трэба пабыць на станцыі, што па яго гірышлюць падводу, што ен ні ў якім разе ня можа з імі паехаць, але балаголы ўсё-такі ня ве- рылі яго словам і настойліва даводзілі мэгазгоднасьць паехаць у За- мошша менавіта цяпер, менавіта з імі.

  • Сяргей Пятровіч!.. Новікаў...

Малады чалавак абярнуўся. Клікалі яго. Заклапочаны твар у мо- мант ажывіўся, у вачох забегалі агеньчыкі непадробленай радасьці— ён пазнаў свайго знаёмага па школе, і ня толькі па школе, але і па- за сьценамі яе,—ён апазнаў свайго блізкага таварыша Станіслава Лу- гоўскага, таго самага Стася, пра якога выкладчык грамадзнаўства жартліва сказаў:—Лугоўскі агонь ды полымя, гарыць і сьмяецца. Глядзі, каб не згарэў зарана... маладосьць беражы...

  • Стась... Якім чынам? Адкуль?—і прыяцелі моцна паціснулі рукі

Лугоўскі быў усё той-жа: радасьць з ног да галавы... Радасьць у яго руках, манэрах, гаворцы; радасьць у вясёла-задумённых, з блакітным адлівам вачох; радасьць у туга набітым портфэлі, які ца- лавалі промні ўзыходзячага сонца. I невядома было, чаму такая вя- лікая радасьць у Лугоўскага: ці ад жыцьця — сакавітага і блеклага, сьветлага і чорнага, багатага і беднага, шчасьлівага і няшчаснага, ці ад свае, на фасону складзенае фігуры — правільнага, крыху прадаў- гаватага твару з ледзь прыкметнай бяспрычыннай усьмешкай на тон- кіх вуснах, крыху большага за сярэдні рост, з ня зусім шырокімі плечамі, лёгкімі рухамі, і самае галоўнае—агонь і радасьць з ног да

49


ЦІМ. ЗАРЭЧНЫ

галавы. Такі Лугоўскі. Як у горадзе, у школе, так І цяііер праз два гады. Хочацца верыць, што ён ніколі ня зьменіцца, што ён заўсёды будзе па-вясноваму, малады.

Званок. Праз пяць хвілін адыходзіць поезд. Прыяцелі на скорую руку растлумачылі адзін аднаму, дзе яны былі, дзе цяпер знаходзяц- ца, дзе і ў якасьці каго працуюць, куды едуць і калі сустрэнуцца. Аказалася, што Лугоўскі паўтары гады працуе ў бліжэйшым мястэч- ку агрономам, і ён запрашаў да сябе на гарбату Новікава — „профэ- сара-студэнта і гордасьць будучай агрономіР, як жартаваў Стась.

Гудок рэхам рассыпаўся ў лесе. Тормазы заварушыліся, буфэры неўпапад ударыліся адзін аб адзін, і поезд рушыўся. Лугоўскі на ха- ду ўскочыў на падножку вагона, зьняў шапку і, размахваючы ёю, вя- сёлы і бесклапотны—-агонь і радасьць—яшчэ раз разьвітаўся з Нові- кавым. Поезд зьнік з вачэй.

* *

*

Еду... дамоў“...—была першай думка Новікава, калі ён апынуўся а два кілёмэтры ад станцыі. „Дом. Бацька. Маці. Браты... Не чака- юць ..“ Г ён усьміхнуўся вясёлай усьмешкай. Сяргей заўсёды любіў нечакана прыехаць дамоў, каб была больш радаснай сустрэча. Так і цяпер, едучы на цэлы месяц у адпачынак, знарок не паведаміў баць- коў аб сваім прыезьдзе. Ад успамінаў аб доме па ўсёй істоце разь- ліўся якійсьці радасны .хмель, якосьці любае і дарагое пачуцьцё. Абуджаліся запамятаваныя ўспаміны маленства: серабрыстая рэчка, шэпты ніцых лоз, сасновы бор і суніцы бясконца. Пачаткоьая шко- ла, II ступень, комсамол, непаразуменьні з бацькамі. Ён чужы чала- век у сям‘і. А там разьвітаньне з вёскай, і не разьвітаньне, а хутчэй за ўсё дэзэртырства, і не ад вёскі—гэта адчуваў усім нутром Сяр- гей—дэзэртырства ад сям'і, ад бацькі, які ня ведаў яго, ад маці, якая не разумела сі.іна, ад братоў, якія сьмяяліся з яго. Нешта чорнае і сумнае агарнула Сяргея, і разам з тым ён адчуў сьветлую радасьць у сябе,—радасьць за буііное жыта, што каласілася паабапал дарогі, зрадасыдь за лес, што віднеўся ўперадзе, радасьць за фурмана, які пугай адганяў ваднёў ад каня. Не хацелася думаць аб сваёй агроно- мічнай рабоце ў цэнтральнай рэспубліканскай установе, аб новых і новых формах колектывізацыі сельскае гаснадаркі; на момант— толькі на момант!—не хацелася нічога ўспамінаць апрача дому, рэчкі і сасновага бору. Хацелася як мага хутчэй убачыць родныя сялібы і абымаць любыя... кусты лазьняку, вольхі, бярэзьніку, абымаць... стромкія галіны клёну, дубу, ясеня і цалаваць... шоўкавае лісьце ліп.

Дарога была пакалечана выбоінамі і пераплецена карэньнямі дрэў. Калёсы бесьперапынку падскаквалі, трасьліся, кідалі з боку ў бок Сяргея. Каб крыху лягчэй было пераносіць „мучэньні пекла",

50


МАЛАДОСЬЦЬ

Сяргей міжвольна абапіраўся абедзьвюма рукамі на сядзеньне і, жар- туючы, казаў сам сабе, што едзе на гарадзкім экіпажы: „рукі—пружы- новыя рэсоры, рукі—мяккае сядзеньне." Ён хацеў быць у гульлівым і радасным настроі, як у рэдкія шчасьлівыя хвіліны. Але, калі ўба- чыў знаёмыя, блізкія мясьціны—да дому засталося тры кілёмэтры,— нарадзілася новае пачуцьцё, чужое і варожае, і сумнае па новаму. У жменю радасьці нехта ўліў жаль да палеткаў, да саламяных стрэх, да людзей-мурашак, што капошацца ў гэтым жытнім, аўсяным, каню- шынным моры.

I калі зусім прыехаў дадому, і маці першай выбегла насустрэч у хвалючым захапленьні, і бацька ўхмыльнуўся па добраму і шчась- ліваму, і брат моцна паціснуў руку, і нават „Ваўчок“ паглядзеў ра- даснымі вачыма і завіляў хвастом, Сяргей зрабіўся сумным і незда- воленым на самаго сябе. Гэтага суму ніхто не заўважыў—такая вялі- кая была радасьць сустрэчы, толькі пяцігадовая сястра Марыля, уважліва гледзячы на Сяргея, сказала:

  • Ты даў мне цукерку, а сам сумны,

Сяргей палуднаваў і распытваў бацькоў пра іхняе жыцьцё. Жы- лі яны звычайна: надзел зямлі, конь, дзьве каровы, і ўсё гэта на няць душ сям'і. Ня бедна, не багата, па-сярэдняму: хлеба і да хлеба ха- пала, канцы з канцамі зводзілі. Калі-ні-калі і Сяргей дапамагаў.

  • Сёлета ўраджай вышэй сярэдняга, вазоў пятнаццаць будзе жыта, вазы тры пшаніцы, два—ячменю, вазоў пяць аўса. Ну яшчэ тое- сёе ды і сена вазоў дваццаць,—расказваў бацька.

Сяргей слухаў няўважліва. Ён углядаўся ў чорную барадубацькі і прыкмячаў у ёй першыя сівыя валаскі, глядзеў на твар і адчыняў на ім усё новыя і новыя зморшчыкі, авабліва калі бацька прыжмур- ваў вочы або сьмяяўся з таго, як стары Мікола збудаваў сабе саху, каб араць ёю пахаць гіад жыта: „плугі псуюць зямлю, — казаў ён,— і як дваццацідвухгадовы сын яго Сёмка, равесьнік Сяргея, разбурыў яе, за што Мікола хацеў пабіць яго і. нават хадзіў у нарсуд, каб даць месяцы два непаслухмянаму сыну. Сяргей глядзеў на яшчэ не стары твар маці і ў яе прыкмячаў такія-ж зьмены. Ён не хацеў казаць аб гэтым старым, бо ведаў (яму так здавалася), што яны аб гэтым ня хочуць гаварыць, але ня вытрымаў і сказаў бацьку, што ў яго пасівела барада. Бацька нездаволена (зноў-такі здалося Сяргею) ад- казаў:

  • Пастарэеш і ты,—•-будзе і ў цябе сівая барада.

... „Пастарэю... Сівая барада“...—думаў Сяргей увечары, седзячы на вуліцы, на той самай лаўцы, пад тым самым клёнам, на якой 1 пад якім досыць часта сядзеў некалькі год таму назад.

Пастарэю... Сівая барада... Каму ад гэгага карысьць? I шкода каму ад гзтага? Карысьць таму, хто будзе ісьці па маёй сьцежцы і

51


Ш№. ЗАРЭЧНЬІ

шкода яму-ж самому... Карысьць з таго, што я аслабаню дарогу, а шкода з тае прычыны, што цяжка яму будзе расьцярэбліваць далей сьцежку. Ну і што з гэтага? А тое, што...“

  • Сяргей! Няўжо ты? Здароў!—абарваў нехта разважаньні.

Гэта быў яго таварыш па дзяцінству Агуркоў, старшыня сель-

савету.

  • Ну, як, Сьцяпан, работа? Мне як помніцца, ты яшчэ першы год працуеш у сельсавеце?—запытаўся Сяргей пасьля ўступных і за- ўсёды неабходных слоў.

  • Работа? Нішто сабе. Працую патроху,—і Сьцяпан пачаў рас- казваць Сяргею аб апошніх навінах у вёсцы і сельсавеце, аб мастох і школе, што пабудаваны за сродкі ад самаабкладаныія, аб новых двух колгасах, у якія ідзе ў пераважнай большасьці бедната, за што кулацкая частка імкнецца адпомсьціць колгасьнікам і нават пагра- жае забойствамі і падпаламі, і як цяжка працаваць у такіх абставінах.

  • Працуеш, не пакладаючы рук: бяз выходнага дню, без чала- вечага адпачынку, бяз усялякай нормы, без усялякага...

  • Праўду кажаш,/Сьцяпан,—перабіў Агуркова Сяргей,—праўду кажаш... От і я згубіў норму. Паразьвеяў норму гэтую па ўсім сьвеце. Цяжка без яе, але я рад за тое, што няма яе, нормы гэтае... Рад, Сьцяпан, да душы рад...

  • Я не разумею!?.—шчыра зьдзівіўся Сьцяпан. Але Сяргей яму не растлумачыў нічога. Новікаў, якога так чакаў Сьцяпан, быў зусім другі, зусім непадобны да таго Сяргея, якога ён ведаў чатыры гады таму назад. Ён тады быў адкрытым і простым і любым за гэтае, а цяпер нешта новае і варожае было ва ўсёй яго постаці, асабліва ў вачох і асабліва тады, калі ён іх прыжмурваў, быццам успамінаў нешта далёка-мінулае або разгадваў нявырашаныя і яму толькі вядо- ыыя пытаньні. Абое прыяцелі, блізкія і дарагія адзін аднаму раней, адчулі сябе ніякавата ў першую сустрэчу, і гэта абодвум паказалася законным і нармальным: „інакш не магло быць, інакш ня можа быць“. Разьвіталіся фальшыва, не па-прыяцельску.



12 дзён... Як шпарка ляціць час! Як мала і як многа застаецца быць тут. Мала таму, што ня хочацца ехаць у горад, і многа таму, што ня хочацца быць у вёсцы. ІІІто за парадокс?! Ага! Паехаць куды- небудзь, павандраваць, павалацужыць, як кажуць. А далей? Зноў у вёску? Ні ў якім разе. У горад? Няма жаданьня. Ага! Так, так... Што за глупства?“

  • Сяргей марыць аб сваёй каханіш!—ядрана і па-фізкультур- наму засьмяяліся хлопцы. Яны стаялі прад ім у лёгкіх рыбацкіх гар- нітурах: Сьцяпан—старшыня сельсавету, Янка—яго „асабісты" сэкра- тар. Абодвы—комсамольцы. Абодвы—маладосьць Абодвы ведаюць,

52


МАЛАДОСЬЦЬ

дзе яны знаходзяцца, за што і каму працуюць і што ім трэба або двым. „А я?“—і Сяргей спужаўся рантоўна (і скуль, нашто і для чаго?) узьнікшага пытаньня.

  • Хадзем, хлопцы!—саскочыў з сена, на якім адпачываў, кінуўі па хамут кніжку, над якой ледзь не задрамаў, і шпарка, у захапленьн,

~ад іхняга здароўя і маладосьці (а чаму сябе, дваццацідвухгадовага лічыў ня то што старым, а так сабе, высыіеўшьш, Сярген і сам ня ведаў), апрануў амаль што такі-ж рыбацкі гарнітур, і гародамі ўсе ўтрох накіраваліся да рэчкі.

Янку, як больш вышэйшага і спрактыкаванага, паслалі ў глыбіню, а самі засталіся ля берагу. Ад берагу ішоў Сяргей, а Сьцяпан пад- носіў торбу, у якой яшчэ ня было рыбы. Крыльлі барадніка нера- кручваліся, карма падчэплівала каменьні і гняты, і рыбы ніяк нельга было злавіць. Ці таму, што хлопцы сьмяяліся занадта вясёла і рас- казвалі аб сваіх прыгодах за гэтыя чатыры гады, ці з таго, што сонца сьвяціла па-ліпеньскаму, ці зусім з якой-небудзь іншай пры- чыны, але „факг фактам“, як казаў Сьцянан,—рыбы ня было.

  • Рыба дура, улезе ў нерат—-ні ўзад, ні ўчерад, — некалькі разоў успамінаў Янка рыбацкую прыказку, але рыба, як на зло, нізашто не хацела сёньня быць дурай і катэгорычна адмаўлялася лезьці ў бараднік. Хлопцы нэрваваліся, асабліва Сяргей. Але ўсё-такі рыбаком пашанцавала—зацяг даў каля трох кілёграм плотак, сярод якіх красаваўся і краснапёры карась. Магчыма, з-за гэтага карася ў хлапцоў загарэлася жаданьне лавіць рыбу бясконца,—лавіць і лавіць, выцягваць на бераг краснапёрых карасёў; магчыма, з-за гэтага і Янка, што быў ад віру, пасьлізнуўся ці зачапіўся за нешта—ня памятае,— спужаўсн і ледзь не ўтапіўся. Толькі дзякуючы спрытнасьці Сяргея ён апынуўся на беразе—белы, змардаваны і ахоплены якоесьці трас» цай. Хутка зьвярнулася прытомнасьць, і хлопцы, звонка сьмяючыся, пайшлі да хаты.

  • Вечарам пойдзем на вечарынку,— запрапапаваў „тагосьвет- ны“ Янка.

  • Добра!—з радасьцю згадзіўся Сяргей.

А самым вечарам, калі сапраўды пачалася вечарынка, і Сярген прышоў да хлапцоў, яго ахапіў сум, Ня звычайны, што бывае часта са многімі, ні на кронлю не падобны да таго суму, калі хочацца буя- ніць і весяліцца, і не такі сум, ад якога хочацца ўцякаць,—сум быў глыбокі, для самога Сяргея незразумелы. Гэта быў сум, які ня толькі не хацелася гіраганяць, пазбаўляцца ад яго, але, наадварот, Сяргей радЫ быў за яго, за ледзь прыкметны, як павуціньне на шэрых сьце- нах, сум.

Сьцянан з Янкам кружыліся ў кадрылі, мітусіліся ў лявонісе, паважна праходзілі ў вальсе.

53


ЦІМ. ЗАРЭЧНЫ

Хадзем, Сяргейі

Хто клікаў — ня важна, але Сяргей скінуў вопратку і нават шапку, чаго ніхто не рабіў, папрасіў Вольку і пашоў скакаць.

Усе скакалі дрэнна, але горш за ўсіх Сяргей. Ён саы адчуваў гэта ў кожныы руху. Мо‘ таму яго рухі былі няўпэўненыя, непадла- джаныя ў тахт вальсу, не гармоніруючыя з музыкаю.

Але чаму з такім захапленьнем вальсуюць Сьцяпан з Янкам? Гэта-ж ня рыбу лавіць? I які мяне чорт панес сюды?“—і разам з тым дамоў ісьці не хацелася, хоць і даўно скончыўся вальс, і кадрыль падыходзіла да канца. Папяросу за папяросай выкідваў за вакно, у глухую чорнамазую-ноч, і ду.маў: „Чаыу мне ўсё гэта здаецца любым і варожым, як і я ім, хоць першае сьцьвярджэньне ў адносінах да мяне амаль што адпадае? Чаму мне робіцца няпрыемнп, калі я гляджу на запэцканую, месяц няскіданую з пляча сарочку Габруся, сына вядомага кулака Каўрыгіі' 1 ў горадзе чаму я адчуваю сябе не ў сваіх санях і ня ў чужым экіпажы? Вось Сьцяпан. Кружыцца. Замі- лаваньне на твары, настрой шчасьлівы? Не!—у мяне такі настрой ніколі ня будзе, а хоць і будзе, то штучны, фальшывы. I што можна з такім настроем зрабіць? Цалаваць дзяўчат! Ня больш. Сюды трэба сталь, загартаваная, выпрабаваная“. I зноў-такі, калі Сяргей пады- шоў да самага балючага, менавіта да таго, што і ў яго такой сталі няма,—яму зрабілася крыўдна і сумна і на сябе, і за сябе. Кінуў апошнюю папяросу за вакно, у чорную ноч, і, ня гледзячы на ўгаворы хлапцоў, пашоў дамоў.

... Нешта раз пад вечар Сяргей ляжаў на траве на раўчаку між жыта і перачытваў (год шэсьць таму назад чытаў першы раз) „Анну Кареннну". Ён з прыхільнасьцю адносіўся да Левіна, але да таго

часу, покуль той заставаўся самім сабою; пасьля-ж размовы з мужы- ком, калі Талстой вёў свайго гэроя ў ціхае балота, Сяргей абураўся і на Талстога, і на Левіна, і на Вронскага, і на ўвесь роман. „Ну,

што-ж, Талстой з уласнага пункту погляду мае рацыю, як па-свойму

маюць рацыю і ўсе партыі і клясы. Мы-ж глядзім з боку рабочае

клясы, з боку яе інтарэсаў".

Новікаў любіў разважаць і цяпер, напэўна, доўга-б ляжаў на ыураўцы і,не зьвяртаючы ўвагі на камароў, даваў-бы крытычную ацэнку Талстому, каб ня прыбегла яго маленькая сястра і не паклікала дамоў. Яна яму расказвала, што нехта прыехаў на калёсах, ня схожых з іхнімі, на кані, які лепшы за іхняга, а сам прыгожы, такі, як і Сяргей.

Вышла, што Лугоўскі не дачакаўся Сяргея і спэцыяльна пры- ехаў па яго. Новікаў у момант зьмяніў вопратку, сеў на калёсы — тут уласныя рэсоры ня трэба,—і за пяць хвілін яны ўжо даўно вы- ехалі з вёскі, а за паўтары гадзіны праехалі дзесяць кілёмэтраў — уяжджалі ў мястэчка: ціхія завулкі, нахіленыя да зямлі хаткі, ціш, балота, гразь—усё пабудавана абываталем і пад густ абываталя.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка