Гаспадарчыя




Дата канвертавання01.04.2017
Памер445 b.



гаспадарчыя

  • гаспадарчыя

  • ахоўна-засцерагальныя

  • лекавыя

  • любоўныя

  • на ўдачу



Паўторы

  • Паўторы

  • Стаццё вадзяное, стаццё земляное, стаццё ветравое, стаццё агнявое; земляное ў зямлю, а вадзяное ў ваду, а агнявое на ‘гонь, а ветраное на вецер…



Парныя спалучэнні

  • Парныя спалучэнні

  • скула-рожа, раба-баба, мёд-віно, сыр-бор, хлеб-соль



ланцужкі сінонімаў

  • ланцужкі сінонімаў

  • На небе ёсць тры зарніцы, яны ўсе тры сястрыцы: адна прывара, друга прынуда, трэйця прысуша.



таўталагічныя канструкцыі



Пералічэнні

  • Пералічэнні

  • на мхі, на балоты, на ніцыя лозы, на крутыя горы, на жоўтае карэнне, на белае каменне…



Параўнанні

  • Параўнанні

  • Штоб ён мяне так любіў і жылеў, як маці малое дзіця.



адмоўныя параўнанні

  • адмоўныя параўнанні

  • Як дню без краснага солнышка не буваць, a ночы без яснай зары... так раба божая ... не можа ні жыць, ні гуляць без …



Эпітэты

  • Эпітэты

  • …узыду я на крутую гару і гляну пад красну зару – там стаіць медны дом і залатая аграда, і сярэбраныя вароты.



Словы з памяншальна-ласкальнымі суфіксамі

  • Словы з памяншальна-ласкальнымі суфіксамі

  • старэнькі старычок, залаты цапочак, чырвоны пясочак, родненька сястрыца,

  • залатнічок-панічок



Звароткі

  • Звароткі

  • Вы, замочкі, адмыкайцеся, царскія вароты, адчыняйцеся… Гара, разайдзіся, камень, раскаціся, жалеза, растапіся, шкло, разбіся, вада, разліся, дубок, развейся...



формы загаднага ладу

  • формы загаднага ладу

  • Каціся клубком, доля злая, надобрая, разлучніца, каціся, не цягніся, ля парога не круціся, за ганак не чапляйся, на варотах не вісні!



Метафары

  • Метафары

  • Скула - красна дзявіца, каўтун – добры чалавека, ліхаманка – цётка, жанчына, сястра



Адаптаваныя запазычанні

  • Адаптаваныя запазычанні

  • Ярдан, Рдань – рака Іардан; Сіянь-гара, Сіяньскае мора – Сіён, Сіёнская гара; Вадам – Адам



Рытм

  • Рытм

  • Рыфма



Цар Гарадзей, Агнём не ўладзей, Жаркіх іскраў не раскідай, Пустога дыму не пускай. Цур-амін, Стаўбом дым.

  • Цар Гарадзей, Агнём не ўладзей, Жаркіх іскраў не раскідай, Пустога дыму не пускай. Цур-амін, Стаўбом дым.



Ад пажару

  • Ад пажару



Святы Ягорай-пабеданосец, у цябе мячы, бяры ў Бога ключы, замыкай тры пуці ад звера бягучага, ад гада паўзучага, ад злога паганага чалавека, ад буйнога ветру. Зберагаў жа мяне ў малых гадах, зберагай у сярэдніх. Амінь.

  • Святы Ягорай-пабеданосец, у цябе мячы, бяры ў Бога ключы, замыкай тры пуці ад звера бягучага, ад гада паўзучага, ад злога паганага чалавека, ад буйнога ветру. Зберагаў жа мяне ў малых гадах, зберагай у сярэдніх. Амінь.



Замова ў дарогу

  • Замова ў дарогу



На сінім моры камень, на тым камні дуб, на тым дубе трыдзевяць катоў, на тых катах трыдзевяць гняздоў, на тых гнездах трыдзевяць сарок, трыдзевяць урок ад жаночага, ад хлапечча, ад мужчынска — русы волас, рыжы волас, белы волас. Святыя святочкі, хадзіце ка мне на помач; я з славамі, Бог з духам; як стала, так перастала.

  • На сінім моры камень, на тым камні дуб, на тым дубе трыдзевяць катоў, на тых катах трыдзевяць гняздоў, на тых гнездах трыдзевяць сарок, трыдзевяць урок ад жаночага, ад хлапечча, ад мужчынска — русы волас, рыжы волас, белы волас. Святыя святочкі, хадзіце ка мне на помач; я з славамі, Бог з духам; як стала, так перастала.



Ад злога духу

  • Ад злога духу



Карова мая чорная! Ад паганых вачэй i [няшлюбных] дзяцей вочкамі асвяціся, вушкамі атматніся, ножкамі аттапчысь, хвосцікам адмахнісь. Будзь ты не ўрочна, не прыгаворна. Хто маю карову ўракне — таму кроўю вочы завалакнё. Чужым вачам — соль да пячаль. Што думаеш мне — палучы сабе.

  • Карова мая чорная! Ад паганых вачэй i [няшлюбных] дзяцей вочкамі асвяціся, вушкамі атматніся, ножкамі аттапчысь, хвосцікам адмахнісь. Будзь ты не ўрочна, не прыгаворна. Хто маю карову ўракне — таму кроўю вочы завалакнё. Чужым вачам — соль да пячаль. Што думаеш мне — палучы сабе.



Ад ведзьмы

  • Ад ведзьмы



На моры на востраві стаяў куст, a ў том кусце залатое гняздо, a ў том гняздзе тры старшых: адна Куліна, a другая Марына, a трэцяя Кацярына. Сабірайця ўсіх сваіх — i балацяных, i гнаявых, i махавых i лесавых, вынімайця з естага чалавека з касьцей зуб свой. A калі ня вымеця, то нашле Бог гром i малонню, i паб'е i папаля.

  • На моры на востраві стаяў куст, a ў том кусце залатое гняздо, a ў том гняздзе тры старшых: адна Куліна, a другая Марына, a трэцяя Кацярына. Сабірайця ўсіх сваіх — i балацяных, i гнаявых, i махавых i лесавых, вынімайця з естага чалавека з касьцей зуб свой. A калі ня вымеця, то нашле Бог гром i малонню, i паб'е i папаля.



Ад змей

  • Ад змей



Ехаў Даніла на сівой кабылі i вёз жбан вады. Жбан атарваўся, вада разлілася. Стаіць хатка на курынай ножцы, a ў тэй хатцы старая бабка хлеб запякала i рабу божаму Грышку кроў замуўляла, маладзіка, ветаха i пад поўна.

  • Ехаў Даніла на сівой кабылі i вёз жбан вады. Жбан атарваўся, вада разлілася. Стаіць хатка на курынай ножцы, a ў тэй хатцы старая бабка хлеб запякала i рабу божаму Грышку кроў замуўляла, маладзіка, ветаха i пад поўна.



Ад крывацёку

  • Ад крывацёку



Прашу я Бога i цябе, зямелька, ад цябе прытча стала. Калі не дзівіла — дак не дзіві, a падзівіла — дак адпусці. За тваю дабрату хлеб-соль кладу. Прымай i здароўе надзяляй.

  • Прашу я Бога i цябе, зямелька, ад цябе прытча стала. Калі не дзівіла — дак не дзіві, a падзівіла — дак адпусці. За тваю дабрату хлеб-соль кладу. Прымай i здароўе надзяляй.



На забеспячэнне здароўя

  • На забеспячэнне здароўя



У чыстым полі стаіць хвойка, пад таею хвойкаю ляжыць сошка. Хто будзе араці? Пракрасная пані будзе дахаджаці ў чырвоных ботах, таею сошкаю будзе араці, жалезнаю пугаю Тані пуд уганяці. Ен не будзе ўхадзіці, будзем сморадам сабачым частаваці.

  • У чыстым полі стаіць хвойка, пад таею хвойкаю ляжыць сошка. Хто будзе араці? Пракрасная пані будзе дахаджаці ў чырвоных ботах, таею сошкаю будзе араці, жалезнаю пугаю Тані пуд уганяці. Ен не будзе ўхадзіці, будзем сморадам сабачым частаваці.



Ад спуду

  • Ад спуду



Святы Юры-Ягоры, святы Міхайла-архангел, закрый, замкні дванаццаці замкамі, залатымі ключамі, залатымі, медзянымі i сярэбранымі, i з пары да ўрэмя рабе божай. Не сама я сабою — божаю думою; не сама сабою — Прачыстаю святою.

  • Святы Юры-Ягоры, святы Міхайла-архангел, закрый, замкні дванаццаці замкамі, залатымі ключамі, залатымі, медзянымі i сярэбранымі, i з пары да ўрэмя рабе божай. Не сама я сабою — божаю думою; не сама сабою — Прачыстаю святою.



На захаванне плода

  • На захаванне плода



Ішоў сам Гасподзь з небяса, згубіў залатыя ключы з-пад паяса. Мацер Божая ішла, залатыя ключы знайшла. Замкі, атапрыцеся, царскія вароты, атварыцеся, паясы, развяжыцеся, раба божая Матрона (ці хто), з дзіцёнкам разлучыцеся.

  • Ішоў сам Гасподзь з небяса, згубіў залатыя ключы з-пад паяса. Мацер Божая ішла, залатыя ключы знайшла. Замкі, атапрыцеся, царскія вароты, атварыцеся, паясы, развяжыцеся, раба божая Матрона (ці хто), з дзіцёнкам разлучыцеся.



На добрыя роды

  • На добрыя роды



На востраві на Сакалоні стаіць дуб, a на тым дубу дванаццаць кокатаў, a пад тым дубам дванаццаць галубоў. Прашу я вас i ўпрашываю: на сінім моры ляжыць камінь, пад тым камянём ляжыць дашка, a пад тэй дашкой ляжыць мая таска. Вазьміця тэй камінь, падніміця гэту дашку i выньця адтуль маю таску i аддайця яе Варутунькі.

  • На востраві на Сакалоні стаіць дуб, a на тым дубу дванаццаць кокатаў, a пад тым дубам дванаццаць галубоў. Прашу я вас i ўпрашываю: на сінім моры ляжыць камінь, пад тым камянём ляжыць дашка, a пад тэй дашкой ляжыць мая таска. Вазьміця тэй камінь, падніміця гэту дашку i выньця адтуль маю таску i аддайця яе Варутунькі.



Прысушка

  • Прысушка



На моры, на акіяне, на востраве Буяне стаіць стоўб. На тым стаўбе стаіць дубовая грабніца, у ёй ляжыць красна дзявіца. Кроў у яе не разгараецца, ножанькі не паднімаюцца, глаза не раскрываюцца, уста не раствараюцца, сэрца не сакрушаецца. Так бы i ў (імя) сэрца не сакрушалася, кроў не разгаралася, сама б не ўбівалася, у таску не ўдавалася. Амінь!

  • На моры, на акіяне, на востраве Буяне стаіць стоўб. На тым стаўбе стаіць дубовая грабніца, у ёй ляжыць красна дзявіца. Кроў у яе не разгараецца, ножанькі не паднімаюцца, глаза не раскрываюцца, уста не раствараюцца, сэрца не сакрушаецца. Так бы i ў (імя) сэрца не сакрушалася, кроў не разгаралася, сама б не ўбівалася, у таску не ўдавалася. Амінь!



Адсушка

  • Адсушка



Тупну нагой — уся кампанія за мной, поясам падвяжуся — нікога не баюся. Ля дзвярэй рэч — мой верх над імі. A ў хаце печ — анямей іхна рэч.

  • Тупну нагой — уся кампанія за мной, поясам падвяжуся — нікога не баюся. Ля дзвярэй рэч — мой верх над імі. A ў хаце печ — анямей іхна рэч.



Суд (выйграць судовую справу)

  • Суд (выйграць судовую справу)








База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка