Край Пухавіцкі: факты, падзеі, людзі Краязнаўчы каляндар




старонка2/6
Дата канвертавання03.08.2018
Памер0.83 Mb.
1   2   3   4   5   6

ОАО "Руденск" поставляет свою продукцию на конвейеры КамАЗа, КрАЗ, УралАЗа, ЗИЛа, Павловского автобусного завода. Обеспечивает эти предприятия светотехники на 30-40 процентов.

В июле 2013 г. введен в эксплуатацию новый производственный цех, оснащённый комплексом высокотехнологичного автоматизированного оборудования и технологий, не имеющих аналогов в Республике Беларусь, и имеющий уникальные по комплексные технологические решения  в странах СНГ.

ОАО "Руденск" входит в состав холдинга "Автокомпаненты".

ТЭЦ-5 (1983) – 35 лет

В сорока километрах от Минска, в живописном природном уголке между горпосёлками Руденск и Свислочь расположена Минская ТЭЦ-5. Уникальность станции заключается в том, что изначально она планировалась как атомная ТЭЦ.

Строительство было начато в соответствии с Постановлением ЦК КПСС и Совета Министров СССР от 26.06.1980 г. и «Схемой теплоснабжения г. Минска на период до 1995 года». Согласно этим документам предполагалось к 1988 году построить атомную электростанцию. Решением Совета Министров БССР от 13.02.1981 г. выбор площадки для строительства атомной ТЭЦ был определён на землях колхозов Пуховичского района в 25 км. от границы перспективного развивающегося города Минска.

В мае 1982 г. был издан приказ о создании Дирекции строящейся АТЭЦ. Проектом предполагалось строительство атомной электростанции с двумя энергоблоками ВВЭР-1000.

1983 год. Начато строительство Минской АТЭЦ. Грандиозная комсомольско-молодежная стройка собрала тогда 3,5 тыс. человек со всего Советского Союза. Здесь не было привычных для строек тех лет палаточных городков - строительство началось с возведения жилья и соцкультбыта.


       При строительстве АТЭЦ планировалось, что рядом и одновременно со станцией вырастет красивый город энергетиков и строителей. Даже место выбрали отдаленное от ближайших населенных пунктов: Дукоры, Свислочи, Руденска. Возводили поселок на болоте, заранее вывозя миллионы тонн торфа и привозя на это место еще больше грунта.

Сентябрь 1985 года. На карте района появился новый посёлок. Он должен был стать самым красивым населённым пунктом на Пуховичской земле.


2 февраля 1986 года Указом Президиума Верховного Совета БССР было утверждено название поселка. Название придумали не сразу. Помогали школьники - будущие жители посёлка. На эту тему в школе писали сочинение. И посёлок стал - Дружный. Само название должно было объединить, подружить людей, которые собрались здесь с разных уголков страны. 

Перед строителями стала большая и сложная задача - возведение станции, которая даст тепло и свет в дома сотен тысяч людей. Но время сменило планы. Авария на Чернобыльской АЭС всё перечеркнула, надолго остановив строительство и перечеркнув человеческие судьбы.

1986 год. В Дружный эвакуировано более 1200 человек из Припяти.

Строительство Минской АТЭЦ было приостановлено, коллектив трудящихся был направлен на ликвидацию последствий аварии на ЧАЭС, на строительство жилья для переселенцев.

В связи с аварией на Чернобыльской АЭС Постановлением ЦК КПСС и Совета Министров СССР от 01.07.1987г. «О консервации Минской АЭС» строительство атомной станции на площадке было прекращено. Однако, учитывая значительный объёмом строительных работ, выполненных к тому моменту на площадке Минской АТЭЦ, Госпланом и Госстроем СССР было поручено Министерству энергетики и электрификации СССР перепрофилировать энергоисточник в теплоэлектроцентраль на органическом топливе.

Минская ТЭЦ-5 проектировалась как источник теплоснабжения г. Минска с комбинированной выработкой тепловой и электрической энергии. Был также выполнен проект теплотрассы от ТЭЦ-5 до г. Минска длиной 37 км. Проектом предусматривалось установка шести энергоблоков с паровыми турбинами.

Предполагалось, что к 2005 г. ТЭЦ-5 сможет обеспечить более 25% всего теплопотребления Минска.

Проект строительства первой очереди Минской ТЭЦ-5 прошёл экспертизу Госстроя СССР и был утверждён по согласованию с СМ СССР приказом Минэнерго ССС № 177 ПС от 10.10.1989 г.

Основным топливом ТЭЦ-5 определен природный газ, резервным – мазут.

В ходе строительства первого энергоблока Минской ТЭЦ-5 институтом БелНИПИэнергопром совместно с заказчиком был запроектирован и внедрен ряд решений, ранее не применявшийся в практике энергостроительства СНГ и СССР.

Впервые на Минской ТЭЦ-5 установлена турбина, которая на момент пуска работает в конденсационном варианте. Она допускает отпуск тепла с горячей водой потребителям в количестве до 100 Гкал/ч. Но при необходимости, после незначительной переделки обеспечит отпуск тепла до 360 Гкал/ч.

Впервые разработан и установлен на станции турбогенератор с полным водяным охлаждением, что позволило исключить применение для охлаждения традиционных генераторов взрыво-пожароопасного водорода. Кроме того, на этом генераторе впервые применена тиристорная система его возбуждения.

Впервые для тепловых электрических станций республики и стран СНГ на энергоблоке Минской ТЭЦ-5 создана и введена в эксплуатацию микропроцессорная автоматизированная управляющая система, предназначенная для управления и контроля оборудования энергоблока и общестанционного оборудования в его электрической части.

Впервые в практике энергостроительства республики строительство энергоблока велось одновременно с монтажом автоматизированной системы управления, а предпусковые операции, и пуск оборудования в эксплуатацию производились средствами АСУ.

Для подготовки оперативного персонала на Минской ТЭЦ-5 создан пункт тренажёрной подготовки персонала, а предпусковая подготовка машинистов энергоблока производилась на специализированном тренажере станции.

В целях экономии капитальных вложений в оборотной системе технического водоснабжения Минской ТЭЦ-5 впервые для электростанций республики применены брызгальные установки.

4 августа 1999 г. (в 21 час 51 минуту 32 секунды!) состоялось знаменательное событие в жизни коллектива ТЭЦ-5 и энергетической отрасли республики. Включен на параллельную работу с энергосистемой и поставлен под промышленную нагрузку 1-й энергоблок мощностью 330 МВТ. Энергоблок отработал положенные 72 часа, прошёл комплексное опробование и вступил в строй действующих. Подведён итог многолетней деятельности персонала электростанции, концерна, Минскэнерго, большого коллектива строителей, монтажников и наладчиков.

Для возведения сложнейшего объекта – дымовой трубы – высотой 240 метров создано новое предприятие СМУ «Энерговысотспецстрой», которое в установленные сроки, качественно, с применением новых технологий и материалов смогло обеспечить её сооружение.

Минская ТЭЦ-5 - это первая электростанция, введенная в эксплуатацию в странах СНГ после распада СССР.

      


Школы-юбіляры
Школа – гэта месца, дзе не проста атрымоўваеш веды, але і знаходзіш сапраўдных сяброў, перажываеш першыя радасці, а магчыма, і першыя расчараванні. Пераступіўшы ў шасці-сямігадовым узросце прыступкі школьнага будынка, кожны з нас праз усё жыццё з замілаваннем у душы і сэрцы праносіць успаміны пра самыя бестурботныя дні. Бо якімі б несправядлівымі не здаваліся дзіцячыя і юнацкія цяжкасці, побач былі настаўнікі, якія вучылі жыць, шукаць і верыць. Кожнай раніцай яны сустракаюць сваіх выхаванцаў з добрай усмешкай на твары – гэта значыць, што рады бачыць дзяцей, што чакаюць іх. Школа становіцца домам не толькі на час навучання. Яна застаецца ім і тады, калі мы прыводзім вучыцца сваіх дзяцей, унукаў. 
ГУО «Дукорский УПК детский сад – средняя школа» (1863) – 155 лет

В 1863 г. была открыта земская школа, так называемое народное училище, в котором занимались только мальчики – 28 учеников.

Согласно переписи 1887 г. в мужском народном училище 65 мальчиков, а в женском – 40 девочек. Учителями работали Леон Максимович и Надежда Степановна Астапени.

В 1866 г. открылась “министерская” школа, которая размещалась в небольшом деревянном здании, в двух комнатах: в одной сидели три группы мальчиков, в другой – группа девочек. Парты в классах отсутствовали. Ученикам не хватало бумаги, карандашей, школьных принадлежностей. Они писали на грифельных досках. Ходили в школу и десятилетние дети, и подростки лет по 17. Не имея представления о науке, разные по возрасту и интересам ученики, приносили учителям немало хлопот. Леон Максимович Астапеня учил отца А. Г. Червякова. Из числа первых выпускников школы вышли и первые дукорские революционеры: Афанасий Гуд, Алексей Бегун, Александр Тыркич и участник восстания на броненосце “Потёмкин” Павел Голубович.

В 1926 г. действовала семилетняя школа с сельскохозяйственным уклоном, в которой работали 11 учителей. В школе учились не только дети из Дукоры, но и из окружающих деревень. При школе были созданы библиотека, которая насчитывала около 1000 книг, пункт по ликвидации неграмотности среди взрослых. Работали клуб, читальня.

В 1928 г. в Дукоре открылся рабфак с сельскохозяйственным уклоном. Он готовил учащихся для Горецкой сельскохозяйственной академии. Школе понадобился интернат, потому что в семилетке училась молодежь из дальних деревень, а на рабфаке – даже из других районов. За одно лето дукорцы оборудовали в бывшем дворце двухэтажный интернат. Занимались в две смены: в первую – школа, во вторую – рабфак. Директором школы был Апатёнок, а рабфака – Драб. Во внешкольной работе наметились две тенденции: школа возглавила художественную самодеятельность (концерты, спектакли, художественное чтение), а рабфак – пропаганду и агитацию (доклады, лекции, политинформации, выпуск настенных газет). Никогда Дукора не гремела так, как тогда. Часто выезжали с художественной самодеятельностью в Смиловичи, Руденск, Турец. Приглашали их и в другие населенные пункты района.

В  1937 г. Дукорская школа стала  полной средней. В 1939-1940 учебном году – первый выпуск. Четыре выпускника получили аттестаты зрелости с отличием.

В 1940-1941 учебном году было два выпускных класса (50 человек). Школьный драматический коллектив получил диплом 1-й степени и награду – поездку в Москву, на ВДНХ.

В 1944 году здание школы (памятник архитектуры 2-й половины 19 ст.) было взорвано.

После войны под школу отвели 9 приспособленных помещений. В 1961-1965 гг. было построено типовое здание школы на 640 учеников с кабинетами и спортивным залом.

В 1960-е гг. учителя В.Н. Свистун и Н.П. Страх создали музей, экспонаты которого легли в основу экспозиции районного музея.

В 1992 г. в школе открылась детсадовская группа с 20-ю воспитанниками, тогда же  школа была переименована в Дукорскую среднюю школу-сад.

В 2005 г. школа сменила название – Дукорская государственная общеобразовательная детский сад-средняя школа.

В 2011–2012 учебном году школа переименована в ГУО «Дукорский учебно-педагогический комплекс детский сад–средняя школа».

С 1959 г. по 1990 г. школу возглавлял Кохонов Николай Лаврентьевич.

С 1990 г. по настоящее время директором школы работает Панюшенко Николай Владимирович.

Цель школы: создание условий для наиболее полного развития индивидуальных способностей и интересов учащихся.

Задачи:


  • повышение эффективности научно-методического обеспечения каждого урока;

  • повышение качества образования через развитие мыслительной активности и познавательных интересов учащихся;

  • воспитание гражданственности и патриотизма через включение учеников в общественно полезную и краеведческую деятельность;

  • включение охраны здоровья детей в число приоритетных задач школы, формирование понимания ценности здоровья и здорового образа жизни. 

Школа с успехом работает над областным педагогическим проектом «Нам засталася спадчына: выхаванне грамадзянскасці і патрыятызму». По организации шестого школьного дня этот проект занял первое место в областном конкурсе инновационных проектов в 2011 году.

 Знаменитые выпускники.



  • Червяков Александр Григорьевич (1892 - 1937) - советский государственный и партийный деятель, один из руководителей борьбы за утверждение Советской власти в Белоруссии.

  • Писарик Алесь (Писарчик Александр, 1954) – член Союза писателей Беларуси и России. Автор 20 книг поэзии. Его стихи переведены на русский и украинский языки.

  • Блажко Андрей Агеевич (1895 - 1920) – балтийский моряк, каммунист, участник штурма Змнего дварца, организатор и командир отряда красных дукорский партизан.

  • Лобанок Владимир Елисеевич (1907 – 1984) - полковник, Герой Советского Союза, организатор и руководитель коммунистического подполья и партизанского движения оккупированной территории БССР в годы Великой отечественной войны, первый секретарь Лепельского подпольного районного комитета Коммунистической партии (большевиков) Белоруссии, командир Лепельской партизанской бригады имени И. В. Сталина.

  • Жидович Мария Андреевна (1906 - 1977 гг.) — известный языковед, доктор филологических наук.

  • Бондарчик Татьяна Андреевна (1902 - 1974 гг.) – актриса. 

  • Василий Савич Горбацевич (1893 - ) – заслуженный учитель БССР, драматург. В 2013 году на здании ГУО «Дукорский УПК детский сад – средняя школа» была открыта памятная доска, посвящённая одному из основателей белорусской драматургии – Василию Савичу Горбацевичу.



ГУО «Зорьковский УПК детский сад – средняя школа» (1928) - 90 лет
В 1928 г. в д. Зорька была открыта начальная школа. В 1938 г. было построено деревянное здание, которое во время Великой Отечественной войны сгорело. Занятия возобновились в 1944 г. До 1953 года обучение детей проводилось по домам детей, которые являлись учениками школы.

В 1953 году в центре деревни построена начальная школа. Учительницей здесь работала Савойтан Мария Петровна.

В 1963 году на базе Зорьковского сельского клуба был открыт пятый класс неполной восьмилетней школы. Первым директором стал Зубковский Бронислав Александрович – молодой литератор, впоследствии – колосовед, член Союза белорусских писателей. Вскоре в полную силу заработала Зорьковская восьмилетняя школа, которая в 1968/1969 учебном году переименована в Зорьковскую среднюю школу. Её возглавил Корчицкий Николай Владимирович. Современное здание школы было открыто 20 октября 1979 года. Директором работала Котова Мария Дмитриевна, которую в последствии сменил Герасимёнок Михаил Николаевич.

Базовае хозяйство школы – ОАО «Ветеревичи» во главе с директором Зайцем А.И., с помощью которого решаются проблемы школы. Школа поддерживает тесную связь с местным сельским советом. Большую шефскую помощь в вопросе приобретения спортинвентаря и школьной мебели оказывает ГЛХУ «Пуховичский лесхоз».



ГУО «Марьиногорская гимназия» (1993) - 25 лет



В 1993 г. в микрорайоне Новая Заря в новом здании была открыта средняя школа № 5. С 1997-1998 учебного года школа получила статус школы-гимназии, а в марте 2002 г. – статус гимназии.

Гимназия в цифрах и фактах:

  • гимназия сегодня — это 29 классов, учащихся—647. 

  • получено медалей: золотых - 71, серебряных - 39.

  • ежегодно около 94% выпускников поступают  в ВУЗы Республики Беларусь.

Сотрудничество с:

  • Минским областным институтом развития образования; 

  • Академией МВД Республики Беларусь;

  • Академией последипломного образования;

  • Минский государственный лингвистический университет;

  • БГУ НИИ прикладных проблем математики и информатики, физики;

  • Институтом Гёте;

  • партнерство с гимназией «Мартинеум» г. Хальберштадт;

  • с гимназиями области.

Гимназия активно участвует в реализации различных проектов, инициатив. Одна из них – «Озеление крыш зданий», осуществляемая в рамках проекта Программы развития ООН «Содействие переходу Республики Беларусь к «зеленой экономике», которая финансируется Европейским союзом. 27 июня 2017 г. в гимназии состоялось открытие объекта «зеленая крыша».

ДУА «Пухавіцкая сярэдняя школа» (1863) - 155 гадоў
Школа была адкрыта як пачатковае народнае вучылішча ў невялікім грамадскім памяшканні 16 лістапада 1863 года.

З’яўленне навучальнай установы стала адной з самых значных падзей у гісторыі вёскі Пухавічы. Ужо праз год пасля яе адкрыцця на грошы мясцовых жыхароў быў узведзены цагляны будынак, куды спяшаліся атрымаць веды мясцовыя хлопчыкі. Скупыя архіўныя звесткі сведчаць, што ў 1864 годе іх займалася 27. Настаўнічаў у вучылішчы выпускнік Нясвіжскай семінарыі Грынько. На ўтрыманне навучальнай установы казна штогод выдзяляла 200 рублёў.



З цягам часу прыйшлі вучыцца і дзяўчынкі. Вядома, што ў 1884 годзе школу наведвалі 10 дзяўчынак і 32 хлопчыкі. Пашырыўся і штат настаўнікаў: у перыяд з 1904 па 1908 год тут працавалі К. Рудакоўскі, М. Бабейка, В. Бабейка, М. Лабоцкая, Н. Ермак, А. Ягорка.

Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі школе перадалі трохпавярховы драўляны будынак, які пабудаваў у 1903 годзе маскоўскі фальшываманетчык, што ладзіў свой “бізнас” у Пухавічах.

У савецкі час вучылішча было ператворана ў сямігодку, а ў 1937 годзе адбыўся першы выпуск сярэдняй школы.

У гады Вялікай Айчыннай вайны многія з настаўнікаў і былых вучняў змагаліся на фронце, у партызанскіх атрадах. У Пухавіцкай сярэдняй школе вучыліся будучыя героі Савецкага Саюза Шут М.К. і Тарлоўскі В.І. Адразу пасля вызвалення Беларусі, у 1944 годзе, школа аднавіла  сваю асветніцкую дзейнасць, і ў 1949 годзе 14 вучняў атрымалі атэстаты сталасці.

Шмат зрабілі для аднаўлення школы і стварэння яе матэрыяльнай базы дырэктары П.М. Паўловіч, які ўзначальваў навучальную ўстанову ў 1944–1946 гадах, і А.І. Сіротка (з 1946 па 1965 год). Было вельмі цяжка, але навучальны працэс працягваўся.

У 1964 годзе быў пабудаваны трохпавярховы будынак школы на 640 вучнёўскіх месцаў. Шматлікія кабінеты былі абсталяваны ў адпаведнасці з тагачаснымі патрабаваннямі.

З 1965 года школу ўзначальвалі таленавітыя педагогі і кіраўнікі: Яковін Уладзімір Аляксандравіч (1965 - 1984), Ралькевіч Ала Васільеўна (1984 - 1993), Прысяжнюк Уладзімір Рыгоравіч (1994 - 1997). Усе яны ўнеслі значны ўклад у развіццё адукацыі на Пухавіччыне. З 1997 года іх высакародную справу працягвае Валянціна Сяргееўна Бяседзіна, выпускніца Пухавіцкай школы, сапраўдны майстар сваёй справы.

Сёння ў Пухавіцкай сярэдняй школе вучыцца 218 школьнікі з Пухавіч і навакольных вёсак. Заняткі праводзяцца ў адну змену, але на гэтым школьнае жыццё не спыняецца. Другая палова дня прысвечана факультатыўным і спартыўным заняткам, працы ў аб’яднаннях па інтарэсам. Вучні наведваюць факультатыўныя заняткі гуманітарнага, прыродна-матэматычнага, творчага, спартыўнага накірункаў, заняткі па фарміраванні беражлівых адносін і здаровага ладу жыцця. Работа ў аб’яднаннях па інтарэсам дае магчымасць дзецям выбраць заняткі, якія іх цікавяць: наведаць спартыўныя секцыі баскетбола, настольнага тэніса; заняткі па выяўленчаму, дэкаратыўна-прыкладному мастацтву, музейнай справе, інфарматыцы. Навучэнцы з’яўляюцца пастаяннымі ўдзельнікамі навукова-практычных канферэнцый, прадметных алімпіяд, інтэлектуальных і творчых конкурсаў розных накірункаў.

Працуе ў школе 25 настаўнікаў, амаль што ўсе з вышэйшай і першай кваліфікацыйнай катэгорыяй. 13 педагогаў – выпускнікі школы розных гадоў.

Дзейнасць Пухавіцкай сярэдняй школы скіравана на стварэнне спрыяльных умоў для ўсебаковага развіцця асобы з улікам індывідуальных здольнасцей, схільнасцей і адукацыйных запытаў.


ГУО «Шацкая средняя школа» (1863) - 155 лет

16 ноября 1863 года в местечке Шацк была открыта земская школа. Первым директором школы стал выпускник Петербургской семинарии Кабанов Е.П.

10 марта 1881 года на базе земской школы открывается 2-классное народное училище. В 1919 году в двухэтажном каменном здании открыта Шацкая семилетка. Кроме семилетки была в Шацке и еврейская школа. Перед войной произошло объединение школ. Здесь учились дети из Поречья, Омельно, Веркал, Хотлян, Ковалевич, Сергеевич и других деревень.

Война резко изменила жизнь учеников и учителей школы. О судьбе учителей в годы войны свидетельствует памятник, который стоит на окраине дороги и напоминает о мужестве и патриотизме. Открыт памятник 2 июля 1994 года накануне 50-летия освобождения Беларуси.

Возвращение в страну знаний было тяжелым. Двухэтажное здание школы немцы взорвали при отступлении. Приходилось заниматься в разных помещениях.

В начале 1960-х годов двери открыла новая школа, двухэтажная, кирпичная, с просторными светлыми классами. В конце 1970-х к школе сделали пристройку.

14 июля 2000 года на здании школы была установлена мемориальная доска к 100-летию со дня рождения жителя деревни Шацк, выпускника школы, академика Лупиновича И.С.

В школу ходят дети, которые проживают в деревнях Шацк, Габриелевка, Задощенье, Старинки, а также ученики ближайших деревень Узденского района: Красный Клин, Вороновка, Малиновка.

Шацкая общеобразовательная средняя школа является белорусскоязычной.



Пісьменнікі-юбіляры
8 лютага - Уладзімір Ігнатавіч ЛЯПЁШКІН (1928, в. Церабель - 1994), паэт, педагог, член Саюза пісьменнікаў Беларусі, заслужаны настаўнік БССР - 90 гадоў з дня нараджэння.

Вучыўся ў Рудзенская школе. Скончыў літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага (1951). Працаваў у школах Мінска выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры, завучам, дырэктарам. У 1970-1979 гг. - дырэктар выдавецтва «Народная асвета». У 1979-1987 гг. - дырэктар СШ № 23 г. Мінска. Узнагароджаны медалямі.

Друкавацца пачаў у 1949 г. Аўтар зборнікаў вершаў «Ранішнія росы» (1961), «Рупнасць» (1966), «Роднае» (1970), «Вусце» (1973), «Перадлецце» (1978). Для дзяцей выдаў кніжку паэзіі «Званкі-званочкі» (1972).

2 сакавіка - Алесь БАЧЫЛА (Аляксандр Мікалаевіч) (1918, в. Лешніца - 1983), паэт, драматург, перакладчык, заслужаны дзеяч культуры БССР (1967) - 100 гадоў з дня нараджэння.

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Каралішчавіцкай і Сінілаўскай школах на Міншчыне. Завочна скончыў Мінскі настаўніцкі інстытут (1939). Восенню 1939 г. прызваны ў Чырвоную Армію, служыў да 1945 г. Удзельнічаў у паходзе ў Іран, у баях на Крымскім, Паўночна-Каўказскім (Чарнаморская група войск), Варонежскім, 2-м Беларускім і 1-м Прыбалтыйскім франтах. Пасля вайны працаваў у «Настаўніцкай газеце», потым у газеце «Літаратура і мастацтва» — загадчыкам аддзела, адказным сакратаром (1946-1951), намеснікам галоўнага рэдактара (1952-1957). У 1951-1952 гг.— уласны карэспандэнт «Литературной газеты», рэдактар Дзяржаўнага выдавецтва БССР. З 1952 года намеснік галоўнага рэдактара газеты «Літаратура і мастацтва». У 1957—1972 гг.— адказны сакратар часопіса «Полымя», у 1972—1978 гг. — старшы рэдактар выдавецтва «Мастацкая літаратура».

Дэбютаваў у друку ў 1934 годзе. Аўтар зборнікаў паэзіі «Шляхі» (1947), «Зоры вясеннія» (1954), «Юнацтва» (1959), «Дарыце цюльпаны» (1966), «Тры багіні» (1973), «Белы бярэзнік» (1976), «Гараць лісты кляновыя» (1981) і інш., паэмы «Асенняя аповесць» (1965), «Паэмы тугі» (апубл. 1987) пра калектывізацыю, раскулачванне, адвучвання селяніна быць гаспадаром на зямлі.

Сюжэтнасць верша, напеўнасць радка далі магчымасць многія яго вершы пакласці на музыку («Радзіма мая дарагая», музыка У. Алоўнікава і інш.). Аўтар лібрэта опер «Яснае світанне» (1958, муз. А. Туранкова), «Калючая ружа» (1960), «Калі ападае лісце» (1968), «Зорка Венера» (1970) і аперэты «Паўлінка» (1973, усе на муз. Ю. Семянякі).

Аўтар кнігі пра М. Багдановіча «Дарогамі Максіма» (1971; 2-е выд., 1983). Пісаў сатырычныя творы (зборнік «Кавалер Мікіта», 1967) і творы для дзяцей (зб. «Мне купілі самакат», 1981).

На беларускую мову перакладаў творы рускіх, украінскіх, латышскіх паэтаў, «Залаты ключык, або Прыгоды Бураціна» А. Талстога, «Тараса Бульбу» М. ГогаляМ. Паслядовічам), «Брэсцкую крэпасць» С. Смірнова (руск.) бел. (з. А. Бажко) і інш.



Імем паэта названа вуліца ў г. Мар'іна Горка, яго імя носіць Зазер’еўская сельская бібліятэка.

15 сакавіка - Браніслаў Аляксандравіч ЗУБКОЎСКІ (1938, г. Мар'іна Горка - 2015), літаратар, краязнаўца - 80 гадоў з дня нараджэння.

Вучыўся ў Мар’інагорскай СШ № 1, скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут, аспірантуру пры БДУ. Працаваў загадчыкам аддзела раённай газеты "Сцяг працы", 10 гадоў інспектарам рана, дырэктарам Светлаборскай школы. Разам з педагагічнай работай шмат часу аддаваў літаратурнаму занятку.

Пісаў нарысы, рэцэнзіі, аддаваў перавагу літаратурнаму краязнаўству. Найперш – даследванню пухавіцкага перыяду з жыцці Якуба Коласа. Выдаў зборнік дзіцячых апавяданняў “Чаму Загібелька лепш Парыжа”, “Сцяжынкамі Якуба Коласа”. У сааўтарстве з А. Ярохіным напісаў дзве кнігі пра ўраджэнца Пухавіччыны – воіна-інтэрнацыяналіста Мікалая Чэпіка. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі. У 2007 годзе атрымаў прэмію ў намінацыі «Дзіцячая і юнацкая літаратура».

19 красавіка - Васіль Савіч ГАРБАЦЭВІЧ (1893, в. Дукарка (зараз Дукора) - 1985), драматург, мемуарыст, педагог, заслужаны настаўнік БССР (1947) - 125 гадоў з дня нараджэння.

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1913 г. скончыў Рагачоўскую настаўніцкую семінарыю. Працаваў настаўнікам Лютаўскай земскай школы пад Сянно (1913-1915). Скончыў Мінскі настаўніцткі інстытут (1918). Настаўнічаў у Дукорскай школе (1918-1924), выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Магілёўскім педагагічным інстытуце (1924-1929).

Арганізатар і кіраўнік Магілёўскага філіяла “Маладняка”. У 1933 г. скончыў Мінскі вышэйшы педагагічны інстытут.

Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1943 г. пад Каневам быў цяжка паранены.

Член Саюза пісьменнікаў СССР (1981). Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны I ступені, медалямі.

Для творчасці пісьменніка характэрна адчуванне сучаснасці, насычанасць маляўнічымі фальклорнымі матывамі, яркая сцэнічнасць, глыбокае веданне народнай мовы.

Аўтар п'ес «Вяселле» (напісана на аснове беларускага вясельнага абраду, пастаноўка Беларускага драматычнага тэатра, 1921), «Чырвоныя кветкі Беларусі» (пра подзвіг дукорскіх партызан у барацьбе супраць польскіх акупантаў, апублікавана і пастаўлена ў 1923 г., асобнае выданне ў 1959 г.), «Пад вішнёвымі садкамі» (апублікавана ў 1927 г.), «Песні нашых дзён» (прысвечана калектывізацыі, 1930 г.). У 1983 г. выйшаў зборнік п'ес «Чырвоныя кветкі Беларусі». Аўтар успамінаў пра сустрэчы з М. Багдановічам у Яраслаўлі («Шлях паэта», 1975 г.).

10 ліпеня – Вольга Уладзіміраўна САВАСЦЮК (1963, в. Пухавічы), паэтэса, галоўны рэдактар раённай газеты “Пухавіцкія навіны”, выдатнік друку Беларусі, член Саюза пісьменнікаў Беларусі - 55 гадоў з дня нараджэння.

Скончыла факультэт журналістыкі БДУ.

Усе творы нараджаюцца з жыцця. I, калі да іх далучаюцца фантазія, уменне глядзець на свет вачыма дзіцяці, цікавыя вобразы, аўтарскі вымысел, можна разлічваць, што кніга знойдзе свайго чытача.



Аўтар кніг для дзяцей “Арэлі на вясёлцы”, “Палахлівы матылёк”, “Юлін рэстаран”. Яе творы надрукаваны ў зборніку паэзіі “Самавар у лесе”.

Вольга Савасцюк амаль 30 гадоў працуе ў журналістыцы. Вершы начала пісаць, калі ёй было 12 гадоў. Першыя творы для дзяцей напісаліся, калі нарадзіліся свае дзеці. Зараз яна піша вершы, казкі, апавяданні для сваіх унучак — цікаўных, дапытлівых дзяўчынак Волі і Тані.


30 жніўня - Аляксандр Антонавіч МАКАРЭВІЧ (1918, в. Шэлягі - 1967), літаратуразнавец, крытык, кандыдат філалагічных навук - 100 гадоў з дня нараджэння.

Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Пасля заканчэння літаратурна-лінгвістычнага факультэта Мінскага педагагічнага інстытута (1939) кароткі час настаўнічаў у Хойніцкай сярэдняй школе на Гомельшчыне. У лістападзе 1939 г. прызваны ў Савецкую Армію.

Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне, пад Ельняй быў цяжка паранены і трапіў у канцлагер. Вызвалены ў сакавіку 1945 г. Да снежня 1945 г. у дзеючай арміі.

З 1946 г. зноў настаўнік, загадчык навучальнай часткі Талькаўскай сярэдняй школы Пухавіцкага раёна. З 1947 па 1949 гг.— аспірант кафедры беларускай літаратуры Мінскага педагагічнага інстытута. У 1949—1967 гг. выкладаў беларускую літаратуру ў Магілёўскім педінстытуце (з 1959 г. — дацэнт, быў загадчыкам кафедры, дэканам філалагічнага факультэта).

У друку пачаў выступаць у 1951 г. Выйшлі літаратуразнаўчыя кнігі «Сатыра Кандрата Крапівы» (1962), «Кароткі літаратуразнаўчы слоўнік» (1963 г., 2-е дапрацаванае і дапоўненае выданне ў 1969 г.), «Ад песень і думак народных» (1965), "Фальклорныя матывы ў драматургіі Янкі Купалы (1969).

Адзін з аўтараў вучэбных дапаможнікаў для студэнтаў ВНУ «Беларуская дзіцячая літаратура» (1966), «Беларуская вуснапаэтычная творчасць» (1966).


22 Хвядос Сяргеевіч ШЫНКЛЕР - (1903, ст. Ізяслаўль Мінскага раёна (у некаторых крыніцах – п. Рудзенск Пухавіцкага раёна) - 1942) – 115 гадоў з дня нараджэння.

Беларускі пісьменнік. З 1919 г. працаваў на чыгунцы тэлеграфістам, пасля бібліятэкарам, загадчыкам клуба ў Рудзенску. Быў членам літаратурнага аб’яднання “Маладняк”. У 1935-1941 гг. працаваў у газеце “Літаратура і мастацтва”, часопісе “Полымя”. На пачатку Вялікай Айчыннай вайны эвакуіраваўся ў Свярдлоўск. У 1942 г. пайшоў добраахвотнікам у Савецкую Армію. Чатыры месяцы вучыўся ў ваенным вучылішчы ў г. Кыштым Чалябінскай вобласці. Аўтар шматлікіх апавяданняў, аповесцей, нарысаў.

Землякі-юбіляры

(вядомы толькі год нараджэння)




Ніна Васільеўна МАЗАНІК (1918), працавала старшай тэлефаністкай Пухавіцкага раённага вузла сувязі - 100 гадоў з дня нараджэння. З’яўлялася дэпутатам Мар'інагорскага гарадскога Савета дэпутатаў працоўных з 1957 г. Ганаровы грамадзянін г. Мар'іна Горка (1964).
Іна Васільеўна ПРОХАРЧЫК (1938, в. Зазерка), вучоны, кандыдат сельскагаспадарчых навук - 80 гадоў з дня нараджэння. Скончыла Пярэжырскую сярэднюю школу, Мар’інагорскі сельскагаспадарчы тэхнікум, Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут. Спецыяліст у галіне батанікі. Працавала на доследнай селекцыйнай станцыі "Зазер'е". Пасля аспірантуры малодшы, затым старшы навуковы супрацоўнік Інстытута земляробства Рэспублікі Беларусь. Удзельніца праекта “Батанічныя калекцыі Беларусі” (1986-1993). Аўтар шматлікіх навуковых прац.

А ляксандра Аляксандраўна ШАХЛЕВІЧ (1943), заслужаны лесавод Рэспублікі Беларусь (1996) – 75 гадоў з дня нараджэння. Працавала ў сістэме лясной гаспадаркі Чэрвенскага лясгаса (1960-1970), ляснічым Светлаборскага лясніцтва Пухавіцкага раёна (1970-2002). Узнагароджана медалём "За працоўную доблесць".

Землякі-юбіляры

(вядома пэўная дата нараджэння)
1   2   3   4   5   6


База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка