Свяшчэнны вобраз маці




Дата канвертавання15.11.2017
Памер106.49 Kb.
Тэма ўроку: "Свяшчэнны вобраз маці".
Мэта: Фарміраванне і развіццё мастацкай культуры асобы на аснове вышэйшых гуманістычных каштоўнасцяў адносін чалавецтва да мацярынства сродкамі мастацтва, літаратуры і сучасных тэхналогій.

Задачы:

1. Разгледзець, як музыка, літаратура і жывапіс рознымі шляхамі ідуць да стварэння выявы маці.

2. Развіваць творчы патэнцыял асобы ў працэсе вывучэння тэмы мацярынства ў сусветнай культуры.

3. Выхоўваць усвядомленае пачуццё павагі да маці, уважлівасці і клапатлівасці адносін у сям'і.



Абсталяванне: мультымедыйны праектар, камп’ютар, плакат “Няхай заўсёды будзе мама”, выстава “Цудоўныя матуліны рукі”.

Ход урока

І. Арганізацыйны момант.

Эмацыянальны настрой.


Прыдумана кімсьці проста і мудра.

Пры сустрэчы вітацца:

-Добрай раніцы! (хорам)

-Сонцу і птушкам!

-Добрай раніцы! (хорам)

-Ветлівым тварам

-Добрай раніцы! (хорам)

І кожны становіцца

Добрым, даверлівым.

Добрая раніца доўжыцца да вечара.


Сёння да нас на ўрок прыйшлі мае калегі. Яны нашы госці: настаўнікі “Мастацтва” з усіх школ раёна. Павітайце іх. Я рада прывітаць вас, рада бачыць вашы добрыя, дапытлівыя вочы. Жадаю вам поспеху на нашым уроку.

Мы з вамі ўжо ведаем, што музыка, літаратура і жывапіс жывуць вельмі дружна і ахвотна дапамагаюць адзін аднаму. Выяўленчае мастацтва натхняе кампазітараў і музыкаў, паэтаў і пісьменнікаў, роўна гэтак жа, як і музыка натхняе пісьменнікаў, мастакоў усіх народаў. У мастацтве ёсць вялікія, вечныя тэмы. Тэма мацярынства ад стагоддзя да стагоддзя хвалявала музыкаў, пісьменнікаў, паэтаў, мастакоў. Гэтая тэма блізкая кожнаму чалавеку.


Эпіграфам да ўроку я ўзяла наступныя словы:
Я верю, что женщина - чудо такое.

Какого на Млечном пути не сыскать,

И если «любимая» - слово святое,

То трижды священное - женщина-мать!

Л.Рогожников
Як вы думаеце, аб чым мы будзем гаварыць на ўроку? (запіс тэмы ўроку ў сшытку)

Сёння на ўроку мы будзем гутарыць, як у жывапісе, музыцы і літаратуры ствараўся вобраз маці; выхоўваць у сабе усвядомленнае пачуццё павагі да маці, уважлівасці і клапатлівасці адносін у сям’і; адкажам на пытанне: ці можна лічыць святою жанчыну-маці? Чаму?



ІІ. Вывучэнне новага матэрыялу

Са старажытных часоў мастакі імкнуліся ўвасобіць у вобразе маці боскі пачатак. Багіня-маці заўсёды паказвалася як жанчына, якая дае жыццё ўсяму жывому на Зямлі. Яе ўшаноўвалі, ёю захапляліся, яе ўсхвалялі…

Вучань чытае верш. Н.Саксонскай "Гутарка аб маці".
От чистого сердца, простыми словами

Давайте, друзья, потолкуем о маме.

Мы любим её, как хорошего друга,

За то, что у нас с нею всё сообща.

За то, что когда нам приходится туго,

Мы можем всплакнуть у родного плеча.

Мы любим её и за то, что порою

Становятся строже в морщинках глаза.

Но стоит с повинной прийти головою –

Исчезнут морщинки, умчится гроза.

За то, что всегда без утайки и прямо

Мы можем доверить ей сердце своё.

И просто за то, что она - наша мама,

Мы крепко и нежно любим её.


Каму прысвечана гэты верш?

Маці, матуля! Колькі цяпла ўтойвае гэтае магічнае слова, якое заве чалавека самага блізкага, дарагога, адзінага.


У хрысціянскай культуры ганаровае месца заняў вобраз Багародзіцы – сімвал веры і чысціні душы.

У праваслаўнай царкве вось ужо дзве тысячы гадоў усхваляецца вобраз Божай маці. Багародзіцы прысвячаюць свае творы мастакі і скульптары, паэты і кампазітары. Нездарма сярод шматлікіх зваротаў да Багародзіцы - Дзева Марыя, Царыца Нябесная, Мадонна - ёсць зварот: Апетая. Шмат на Русі ёсць выдатных свят. Адно з іх завецца Благавешчанне.

Ці ведаеце вы што гэта за свята? Калі яно святкуецца? ( 7 красавіка)

У гэты дзень архангел Гаўрыіл, пасланы Богам, прынёс дзеве Марыі "добрую вестку" аб тым, што яна абраная паміж жанчынамі і ад яе народзіцца Сын Божы.


-А якія словы сказаў архангел Гаўрыіл Марыі мы даведаемся, калі паслухаем наступную малітву. (размясціць словы на дошцы і запісаць ў сшытку)
Ён сказаў ёй такія словы: «Радуйся благодатная! Господь с тобою; благословенна ты между жёнами».
Гучыць З.Рахманінаў "Багародзіцы Панна, Радуйся", на фоне музыкі ідуць слайды (У.Васняцоў "Богамаці з немаўлём", Богамаці Казанская, Ціхвінская, Уладзімірская).
Вобраз Багародзіцы пісалі многія мастакі. Як вы думаеце, чаму вобраз Багародзіцы называецца то Уладзімірская, то Ціхвінская, то Казанская?

Ціхвінская: ікона з’явілася ў паветры над ракою Ціхвінкай у Наўгародскай вобласці, дзе для яе была пабудавана царква Успення.

Казанская: у 1579 г. здарыўся пажар, які знішчыў палову Казанскага крамля і частку горада. Менавіта тады, дзевяцігадовай дачцэ стральца, Матроне, з'явілася Божая Маці і загадала знайсці на папялішчы ікону. Дзяўчынцы ніхто не верыў, акрамя яе маці. Тады жанчына сама пайшла на папялішча і знайшла там ікону Божай Маці. У пажары ікона зусім не пацярпела. Пасля гэтага з Казанскай іконай Божай Маці было звязана шмат цудаў. У гонар гэтай іконы ўзводзілі храмы і саборы.

Уладзімірская: ноччу, з’явіўшыся ў сне князю, Багародзіца загадала пакінуць абраз ва Уладзіміры, а на месцы з'явы закласці манастыр. Што і было выканана. Для манастыра ён загадаў напісаць абраз найсвяцейшай Багародзіцы так, як яна з'явілася яму, назваўшы яе Боголюбивою або Боголюбскою. Акрамя таго, у сваёй сталіцы, ва Уладзіміры-на-Клязьме, зрабіў цудоўны Успенскі сабор, куды і змясціў прывезены з сабой абраз. З таго часу вобраз стаў называцца Уладзімірскім.


Перад вамі рэпрадукцыя карціны Рафаэля "Сіксцінская мадонна".

-Што на ёй намалявана? (праца з падручнікам)

Выдатная маладая жанчына з дзіцем на руках, якая лёгка ідзе па аблоках насустрач свайму трагічнаму лёсу: Марыя павінна аддаць свайго сына Хрыста на пакуты, каб усе людзі былі шчаслівыя. Выдатныя вочы маці сумныя. Яна мацней абдымае сына, прадчуваючы яго гаротны лёс. З якога бы боку мы ні глядзелі на карціну, на нас накіраваны пільны погляд Марыі. Рафаэль славіць веліч жанчыны, здольнай у імя вышэйшага доўгу пайсці на ахвяру. Марыя - ідэал мацярынства. Перад імі схіліліся Святая Варвара і Святы Сікст, анёлы, - адгэтуль і назва карціны "Сіксцінская мадонна". Усе лацінскія малітвы, звернутыя да Маці Хрыста, пачынаюцца словамі "Авэ Марыя", што значыць "Слаўся Марыя". Тонкаю ніткаю звязана карціна Рафаэля з творам Франца Шуберта “Авэ, Марыя!”, які мы з вамі і паслухаем.

Слухаем уважліва, бо вам патрэбна адказаць на наступнае пытанне: что вы адчулі? які вобраз перад вамі ўзнік?

(Гучыць “Авэ, Марыя!”)
Фізхвілінка

А ці можна матулю назваць сонейкам? Чаму?

Прапаную вам паслухаць прытчу і адказаць на наступныя пытанні:

- Каго Бог называе анёлам?

-Як вы думаеце, ці можна маці назваць анёлам-ахоўнікам сваіх дзяцей? Чаму?

- А вы лічыце сваю маці анёлам-ахоўнікам?



Прытча

За дзень да свайго нараджэння дзіця спытала ў Бога: “Я не ведаю, навошта я іду ў гэты свет. Што я павінен рабіць?”

Бог адказаў: “Я падарую табе анёла, які заўсёды будзе побач з табою. Ён усё табе растлумачыць”.

Але як я зразумею яго, бо я не ведаю яго мовы?”

Анёл будзе вучыць цябе сваё мове. Ён будзе ахоўваць цябе ад усіх бед”.

Як і калі я павінен вярнуцца да цябе?”

Твой анёл скажа табе ўсё”.

А як завуць майго анёла?”

Усё роўна, як яго завуць, у яго шмат імён. Ты будзеш называць яго МАМА…”.
Практычная дзейнасць. Выраб з паперы “Анёла”.

Ваша матуля для вас самая найлепшая. Каб яна была заўсёды з вамі і ахоўвала вас, даваце ёй падарым вось такого анёла-ахоўніка. А якое імя вы яму дасце, гэта залежыць ад вас.

Есть в природе знак святой и вещий,

Ярко обозначенный в веках:

Самая прекрасная из женщин -

Женщина с ребенком на руках.

От любой напасти заклиная

(Ей-то уж добра не занимать!),

Нет, не Богоматерь, а земная,

Гордая возвышенная мать.

Свет любви ей издревле завещан,

Так вот и стоит она в веках:

Самая прекрасная из женщин -

Женщина с ребенком на руках.

Все на свете мерится следами,

Сколько бы ни вышагал путей,

Яблоня украшена плодами,

Женщина - судьбой своих детей.

Пусть ей вечно солнце рукоплещет,

Так она и будет жить в веках,

Самая прекрасная из женщин -

Женщина с ребенком на руках! (С.Островой)


На свеце не існуе чалавека больш роднага і бліжэйшага за маці. Яе любоў да дзяцей бязмежная, бескарыслівая. Маці заўсёды памятае аб сваім дзіцяці, дзе б яно ні знаходзілася. Матчына любоў грэе нас да старасці, яна акрыляе нас, надае сілы слабому, натхняе на подзвіг.
А зараз я вам прапаную самастойную працу. Паглядзіце, калі ласка, на экран і выберыце словы, якія перадаюць вашы пачуцці, калі вы слухалі музыку, глядзелі рэпрадукцыі карцін, чыталі вершы, прысвечаныя маці. А чаму вы выбралі менавіта гэтыя словы?
Так, я з вамі згодна, што калі слухаеш музыку, глядзіш карціны, чытаеш вершы, прысвечаныя маці, у нас узнікаюць пачуцці радасці, спакою, кахання, прыгажосці, міру.

Мне на вочы неяк патрапіла выдатная, смутная, але вельмі павучальная руская народная казка аб Гусцы. Праслухайце яе.

(на фоне музыкі Глюка "Мелодыя" настаўнік чытае казку)
В жаркий день вывела мать Гусыня на прогулку своих маленьких жёлтеньких гусят. Она впервые показала детям большой мир. Этот мир был ярким, зелёным, радостным: перед гусятами раскинулся огромный луг. Гусыня стала учить своих деток щипать нежные стебельки молодой травки. Стебельки были сладкие, солнышко тёплое и ласковое, трава мягкая, мир уютный, добрый, поющий множеством голосов пчёл, жучков, шмелей, бабочек. Гусята были счастливы. Они забыли о матери и стали расходиться по огромному зелёному лугу. Когда жизнь счастливая, а на душе мир и покой, мать часто оказывается забытой… Стала Гусыня звать своих детей, но они не слушались. И вдруг надвинулись тёмные тучи, и на землю упали крупные капли дождя. И гусята поняли, что мир не такой уж уютный и добрый. И как только они об этом подумали, каждому из них вспомнилась мать. И вдруг каждому из них она стала нужна, ой как нужна мать, они подняли свои маленькие головки и побежали к ней.

А тем временем с неба посыпались крупные градины. Гусята еле успели прибежать к матери, она подняла крылья и прикрыла ими своих детей. Потому что крылья существуют, прежде всего, для того, чтобы прикрывать детей, - об этом известно каждой матери, а потом уж для того, чтобы летать.

Под крыльями было тепло и безопасно: гусята слышали как будто бы откуда-то издалека доносился грохот грома, вой ветра и стук градин. Им даже стало веселее: за материнскими крыльями творится что-то страшное, а они в тепле и уюте. Им и в голову не приходило, что крыло имеет две стороны: внутри было тепло и уютно, а снаружи - холодно и опасно.

Потом всё стихло. Гусятам хотелось поскорее на зелёный луг, но мать не поднимала крыльев. Маленькие дети Гусыни требовательно запищали: выпускай нас, мама. Да, они не просили, а требовали, потому что если дитя чувствует крепкую, материнскую руку, оно не просит, а требует. Мать тихо подняла крылья. Гусята выбежали на траву. Они увидели, что у матери изранены крылья, вырваны многие перья. Гусыня тяжело дышала. Она пыталась расправить крылья и не смогла это сделать. Гусята всё это видели. Но мир снова стал таким радостным и добрым, солнышко сияло так ярко и ласково, пчёлы, жуки, шмели пели так красиво, что гусятам и в голову не пришло спросить: мама, что с тобой?

И только один, самый маленький и слабый гусёнок подошёл к матери и спросил: «Почему у тебя изранены крылья?»

Она тихо ответила, как бы стыдясь своей боли: «Всё хорошо, сынок».

Жёлтенькие гусята рассыпались по траве и мать была счастлива.
Ці спадабаўся вам гэты твор? Якія пачуцці ў вас з’явіліся калі вы слухалі казку? (журботнасць, таму што гусяняты забываюць аб сваёй маці, калі ім добра).

Чаму гусяняты не слухалі Гуску? (Таму што ім было весела і добра)

Што вы можаце сказаць аб дзецях? (бестурботныя, патрабавальныя)

У які момант яны ўспомнілі аб ёй? (калі пачаўся дождж, град, вецер, калі ім стала дрэнна)

Чаму маці была шчаслівая? (таму што яе дзецям было добра, яны ўсе жывыя, здаровыя і ніхто не пацярпеў)

Гэтая казка павучальная. А чаму яна нас вучыць?( вучыць быць чуткімі, спагадлівымі, каб мы не забывалі аб сваіх маці ў горы і ў радасці)

Так ужо складаецца наша жыццё, што, толькі ў сталым узросце, чалавек пачынае разумець, якое гэта шчасце, калі маці побач. Як добра, калі можна звярнуцца да маці за парадай у радасці і бядзе.

Дзеці, я ўпэўнена, што вы вельмі любіце сваіх матуль і з павагай да іх адносіцеся. Памятаце, што матуля – гэта ваш Анёл, які заўсёды аберагае і моліцца за вас.

А зараз праслухайце песню аб маці. (Выкананне песні "Маці")
Падвядзенне вынікаў

Дзеці, аб чым мы сёння гаварылі на ўроку? (аб Маці, якой паказана выява Маці ў жывапісе, літаратуры, музыцы)

- Чаму гэтая тэма так блізкая і ў мінулым, і ў сучаснасці, і ў будучыні для ўсіх людзей і для нас з вамі?

( Маці - самы родны, блізкі чалавек на Зямлі)



  • Ці сапраўды можна лічыць святою жанчыну-маці? Чаму?

Бязмерная наша адказнасць перад маці. Дык давайце ж будзем уважлівымі і добрымі да сваіх маці. Беражыце, паважайце, сваю маці, не дазваляце, каб вашы словы і ўчынкі балюча яе ранілі.
Рэфлексія. “Зорны небасхіл”

Для кожнага з вас ваша мама, як зорачка на небе, якая заўсёды асвятляе ваш жыццёвы шлях. Напішыце, калі ласка, на зорачках тое слова, якое больш за ўсё запомнілася вам на ўроку. (З аднолькавых слоў мы складаем сузор’е.)



Дзеці, мне вельмі хочацца, каб нашы госці вас надоўга запомнілі. Яны таксама матулі. Я прапаноўваю вам падарыць ім кветкі, якія з’яўляюцца сімвалам прыгажосці. Таму што няма ў свеце большай прыгажосці, чым маці.




База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка