У апошняе дзесяцігоддзе прыйшло ўсведамленне таго, што радыё І тэлебачанне гэта бізнес, які прапануе прадукт на продаж, а мова смі адзін са сродкаў прыцягнення ўвагі аўдыторыі спосаб дасягнуць камерцыйнага поспеху



Дата канвертавання24.02.2017
Памер694 b.
#4270





У апошняе дзесяцігоддзе прыйшло ўсведамленне таго, што радыё і тэлебачанне – гэта бізнес, які прапануе прадукт на продаж, а мова СМІ - адзін са сродкаў прыцягнення ўвагі аўдыторыі - спосаб дасягнуць камерцыйнага поспеху. Персона журналіста – стыржнёвая ў маўленчай рэчаіснасці журналісцкага тэксту – становіцца канцэптуальна важнай і для самой радыё- і телевізійнай кампаніі.

  • У апошняе дзесяцігоддзе прыйшло ўсведамленне таго, што радыё і тэлебачанне – гэта бізнес, які прапануе прадукт на продаж, а мова СМІ - адзін са сродкаў прыцягнення ўвагі аўдыторыі - спосаб дасягнуць камерцыйнага поспеху. Персона журналіста – стыржнёвая ў маўленчай рэчаіснасці журналісцкага тэксту – становіцца канцэптуальна важнай і для самой радыё- і телевізійнай кампаніі.



Сучасная практыка дэманструе, што майстэрства аўтара выражаецца ў яго здольнасці адбіраць для свайго твора найбольш стылістычна дакладныя і дарэчныя для сітуацыі зносін словы і выразы.

  • Сучасная практыка дэманструе, што майстэрства аўтара выражаецца ў яго здольнасці адбіраць для свайго твора найбольш стылістычна дакладныя і дарэчныя для сітуацыі зносін словы і выразы.

  • “Я чуў па радыё…”, “Гэта казалі па тэлебачанні…”, “Так сцвярджаў дыктар…” Заўсёды СМІ выклікаюць вялікі давер у аудыторыі. Радыё і тэлебачанне з’яўляюцца асноўнымі прапагандыстамі культуры вуснага маўлення і тым самым фарміруюць моўны густ эпохі.



вызначыць асноўныя асаблівасці культуры маўлення сучасных аўдыявізуальных СМІ Беларусі і правесці аналіз культуры маўлення сучасных радыё- і телевізійных праграм з пункту гледжання іх адпаведнасці моўным нормам і патрабаванням якасці добрага маўлення (дакладнасць, дарэчнасць, лінгвістычная разнастайнасць, вобразнасць, выразнасць, чысціня).

  • вызначыць асноўныя асаблівасці культуры маўлення сучасных аўдыявізуальных СМІ Беларусі і правесці аналіз культуры маўлення сучасных радыё- і телевізійных праграм з пункту гледжання іх адпаведнасці моўным нормам і патрабаванням якасці добрага маўлення (дакладнасць, дарэчнасць, лінгвістычная разнастайнасць, вобразнасць, выразнасць, чысціня).



даследаваць асаблівасці тэксту, прызначанага для выхаду ў эфір;

  • даследаваць асаблівасці тэксту, прызначанага для выхаду ў эфір;

  • разгледзець пазатэкставыя фактары, псіхалінгвістычныя, якія могуць істотна ўплываць на культуру маўлення журналіста;

  • прааналізаваць лепшыя ўзоры сучаснай беларускай аўдыявізуальнай журналістыкі, вызначыць асаблівасці аўтарскага майстэрства;

  • адзначыць памылкі, якія найчасцей сустракаюцца ў эфіры беларускага радыё і тэлебачання і прычыны іх узнікнення;

  • на падставе навуковай літаратуры і сабранага фактычнага матэрыяла вызначыць агульныя тэндэнцыі фанетычнай арганізацыі мовы сучасных беларускіх радыё і тэлебачання.



аб’ект

  • аб’ект



У вучэбнай і навуковай літаратуры сустракаюцца звесткі пра дзейнасць радыё і тэлебачання БССР і станаўленне аўдыявізуальных СМІ Беларусі ў постсавецкі (пераходны) перыяд. Гэта даследванне - першая спроба вывучыць фанетычную арганізацыю тэксту сучасных аўдыявізуальных СМІ Беларусі і вылучыць тэндэнцыі, якія прасочваюцца ў эфіры, пачынаючы з 2000-х гг. Навуковая навізна працы праяўляецца ў вызначэнні асноўных інтра- (унутрытэкставых) і экстралінгвістычных (пазатэкставых) фактараў, якія ўплываюць на культуру маўлення сучасных аўдыявізуальных СМІ Беларусі, а таксама ў выяўленні шэрагу тыповых асаблівасцей, характэрных для тэле- і радыёэфіру.

  • У вучэбнай і навуковай літаратуры сустракаюцца звесткі пра дзейнасць радыё і тэлебачання БССР і станаўленне аўдыявізуальных СМІ Беларусі ў постсавецкі (пераходны) перыяд. Гэта даследванне - першая спроба вывучыць фанетычную арганізацыю тэксту сучасных аўдыявізуальных СМІ Беларусі і вылучыць тэндэнцыі, якія прасочваюцца ў эфіры, пачынаючы з 2000-х гг. Навуковая навізна працы праяўляецца ў вызначэнні асноўных інтра- (унутрытэкставых) і экстралінгвістычных (пазатэкставых) фактараў, якія ўплываюць на культуру маўлення сучасных аўдыявізуальных СМІ Беларусі, а таксама ў выяўленні шэрагу тыповых асаблівасцей, характэрных для тэле- і радыёэфіру.



1. Сёння выразна прасочваюцца маўленчыя асаблівасці выражэння ў СМІ камунікатыўных установак. Калі раней, асабліва ў савецкія часы, моўная асоба журналіста была параўнальна з пісьменніцкай сацыяльна-арыентаванай, пасіўна аўтарызаванай, то зараз праз прызму светапоглядаў і індывідуальных меркаванняў журналіста выразна выяўляецца асэнсаванне жыццёвых фактаў, якія ў публіцыстычным маўленні атрымліваюць пэўнае тлумачэнне і ацэнку з адпаведнымі каментарыямі.

  • 1. Сёння выразна прасочваюцца маўленчыя асаблівасці выражэння ў СМІ камунікатыўных установак. Калі раней, асабліва ў савецкія часы, моўная асоба журналіста была параўнальна з пісьменніцкай сацыяльна-арыентаванай, пасіўна аўтарызаванай, то зараз праз прызму светапоглядаў і індывідуальных меркаванняў журналіста выразна выяўляецца асэнсаванне жыццёвых фактаў, якія ў публіцыстычным маўленні атрымліваюць пэўнае тлумачэнне і ацэнку з адпаведнымі каментарыямі.



Індывідуалізацыя выражаецца праз канцэнтрацыю ўвагі на аўтарскім “я”: “я ведаю, што…”, “я чытаў у адным інтэрв’ю, што…”, “мне цікава”, “я нагадваю вам…” і г.д., актуалізацыя мадальных працэсаў у маўленні журналіста і вядучага вынікуе частотнае ўжыванне звароту да аўдыторыі “А это ведь очень много значит, правда?”, “А что вы думаете по этому вопросу, дорогие телезрители?”, “Я думаю, телезрители со мной согласятся, что…”, асабовага займенніка “мы” ў значэнні “аўтар і слухач/глядач” “Мы сёння яшчэ не разумеем велічыні гэтай праблемы”, “Мы вельмі любім слухаць у вашай інтэрпрэтацыі дасціпныя жарты аўцюкоўцаў”, “Мы поздравляем нашего собеседника с юбилеем”.

  • Індывідуалізацыя выражаецца праз канцэнтрацыю ўвагі на аўтарскім “я”: “я ведаю, што…”, “я чытаў у адным інтэрв’ю, што…”, “мне цікава”, “я нагадваю вам…” і г.д., актуалізацыя мадальных працэсаў у маўленні журналіста і вядучага вынікуе частотнае ўжыванне звароту да аўдыторыі “А это ведь очень много значит, правда?”, “А что вы думаете по этому вопросу, дорогие телезрители?”, “Я думаю, телезрители со мной согласятся, что…”, асабовага займенніка “мы” ў значэнні “аўтар і слухач/глядач” “Мы сёння яшчэ не разумеем велічыні гэтай праблемы”, “Мы вельмі любім слухаць у вашай інтэрпрэтацыі дасціпныя жарты аўцюкоўцаў”, “Мы поздравляем нашего собеседника с юбилеем”.



2. З другога боку, выразна наглядаецца тэндэнцыя да максімальнага вуаліравання сваёй суб’ектыўнасці пад відам аб’ектыўнасці выкладу. Для гэтага выкарыстоўваюцца прыёмы “паліфаніі” тэксту і гульні з прэцэдэнтнымі феноменамі ў разліку на з’яўленне ў адрасата патрэбных асацыяцый. “Паліфанія” праяўляецца ў выкарыстанні сродкаў дыялагічнасці (імітацыя дыялога, пытальна-адказная форма, прамыя пытанні-апеляцыі да адрасата, рытарычныя пытанні, імператыўныя канструкцыі і г.д.). У якасці прэцэдэнтных феноменаў выкарыстоўваюцца ўсе іх віды: прэцэдэнтныя сітуацыі, імёны, выказванні…

  • 2. З другога боку, выразна наглядаецца тэндэнцыя да максімальнага вуаліравання сваёй суб’ектыўнасці пад відам аб’ектыўнасці выкладу. Для гэтага выкарыстоўваюцца прыёмы “паліфаніі” тэксту і гульні з прэцэдэнтнымі феноменамі ў разліку на з’яўленне ў адрасата патрэбных асацыяцый. “Паліфанія” праяўляецца ў выкарыстанні сродкаў дыялагічнасці (імітацыя дыялога, пытальна-адказная форма, прамыя пытанні-апеляцыі да адрасата, рытарычныя пытанні, імператыўныя канструкцыі і г.д.). У якасці прэцэдэнтных феноменаў выкарыстоўваюцца ўсе іх віды: прэцэдэнтныя сітуацыі, імёны, выказванні…



3. Калі ў савецкія часы высокая ступень лексічнай разнастайнасці ў вусных тэкстах лічылася негатыўнай з’явай, якая ўскладняе ўспрыманне паведамлення, то зараз гэта паказчык “багацця” аўтарскага стылю. Журналісты ўсё часцей выкарыстоўваюць крылатыя выразы, метафары, параўнанні, маўленчыя прыёмы гульні і іншыя вобразныя сродкі.

  • 3. Калі ў савецкія часы высокая ступень лексічнай разнастайнасці ў вусных тэкстах лічылася негатыўнай з’явай, якая ўскладняе ўспрыманне паведамлення, то зараз гэта паказчык “багацця” аўтарскага стылю. Журналісты ўсё часцей выкарыстоўваюць крылатыя выразы, метафары, параўнанні, маўленчыя прыёмы гульні і іншыя вобразныя сродкі.





4. У выніку зненаў у палітычным, эканамічным, сацыяльным, культурным жыцці грамадства маўленчая арганізацыя тэкстаў аўдыявізуальных СМІ трансфармавалася. Узрасла роля дыялагічнасці. Сціраюцца межы паміж вусным маўленнем і пісьмовай традыцыяй. У СМІ назіраецца тэндэнцыя да дэмакратызацыі мовы, якая ў значнай ступені фарміравалася пад уздзеяннем фактара разбурэння ўсяго савецкага. У апошняе дзесяцігоддзе рысамі аўдыявізуальных СМІ сталі свабода ў выбары фармулёвак, фамільярнасць у зносінах (з субяседнікам).

  • 4. У выніку зненаў у палітычным, эканамічным, сацыяльным, культурным жыцці грамадства маўленчая арганізацыя тэкстаў аўдыявізуальных СМІ трансфармавалася. Узрасла роля дыялагічнасці. Сціраюцца межы паміж вусным маўленнем і пісьмовай традыцыяй. У СМІ назіраецца тэндэнцыя да дэмакратызацыі мовы, якая ў значнай ступені фарміравалася пад уздзеяннем фактара разбурэння ўсяго савецкага. У апошняе дзесяцігоддзе рысамі аўдыявізуальных СМІ сталі свабода ў выбары фармулёвак, фамільярнасць у зносінах (з субяседнікам).

  • Так, даследчыкі заўважаюць, што ў сучаснай журналісцкай практыцы з’явілася тэндэнцыя адказу ад імя па бацьку ў асабістых імёнах, што можа гаварыць аб “крызісе аўтарытэтаў” у грамадстве.



У мове сучасных СМІ сустракаецца шмат інтэрнацыянальных тэрмінаў. Асабліва шмат іншамоўных тэрмінаў у перадачах і сюжэтах пра эканоміку. Гэта можна патлумачыць тым, што рыначныя ідэі маюць устойлівую шырокую тэрміналогію, якую ўжываюць справавыя колы ўсяго свету.

  • У мове сучасных СМІ сустракаецца шмат інтэрнацыянальных тэрмінаў. Асабліва шмат іншамоўных тэрмінаў у перадачах і сюжэтах пра эканоміку. Гэта можна патлумачыць тым, што рыначныя ідэі маюць устойлівую шырокую тэрміналогію, якую ўжываюць справавыя колы ўсяго свету.

  • На тэлеканалах і радыёстанцыях можна пачуць зніжаную лексіку (турэмна-блатны, міліцэйскі, армейскі, моладзевы і іншыя жаргоны).

  • Ужыванне ў тэкстах СМІ эўфемізмаў, наадварот, прыводзіць да зніжэння ступені ненарматыўнай лексікі і павышэння ўзроўню культуры мовы. Часцей за ўсё эўфемічныя выразы сустракаюцца ў праграмах на ваенную, медыцынскую і эканамічную тэматыку. Помощник по хозяйству – замест «прислуга», «домработница»; оператор машинного доения – замест «доярка» і інш.



У мове сучасных СМІ, не толькі аўдыявізуальных, з'яўляюцца новыя клішэ. Приоритетное направление, национальные проекты, монетизация льгот, либерализация экономики, финансовый кризис. Новым становіцца і маўленчае "смецце". (как бы, на самом деле (замест літаратурнага «в самом деле»), достаточно (“ясно”), ужасно (“очень”), в этой связи (“в связи с этим”), озвучить (“прочесть”) .

  • У мове сучасных СМІ, не толькі аўдыявізуальных, з'яўляюцца новыя клішэ. Приоритетное направление, национальные проекты, монетизация льгот, либерализация экономики, финансовый кризис. Новым становіцца і маўленчае "смецце". (как бы, на самом деле (замест літаратурнага «в самом деле»), достаточно (“ясно”), ужасно (“очень”), в этой связи (“в связи с этим”), озвучить (“прочесть”) .

  • Для тэкстаў СМІ таксама характэрна інтэртэкстуальнасць - адкрытасць тэксту, уключэнне яго ў сацыяльна-культурны вопыт, здольнасць "адсылаць" аўдыторыю да агульнавядомых вобразаў, "да клішэ масавай культуры ". “Сегодня, когда “к нам едет ревизор”, это еще вопрос, откуда он. Чаще всего им оказывается представитель так называемого “внутреннего” финансового контроля” .

  • Асабліва вялікай папулярнасцю карыстаецца маўленчы прыём гульні са словам. Дамінантай гэтага прыёму выступае іронія і сарказм. Не в цифрах счастье; Белорусский рубль идет по коридору на свет; Не так страшен черт, как его валютчик; Хорошими лидерами не рождаются, прекрасными лидерами становятся?; Кто не рискует, тот Мясникович; Белорусы из читающей нации превратились в считающую.



5. Адбываецца трансфармацыя жанравых формаў:

  • 5. Адбываецца трансфармацыя жанравых формаў:

  • Вялікае значэнне для прыцягнення аўдыторыі набывае інтэрмедыйнасць і інтэрактыўнасць, што вынікае на будове эфіру. Зусім не выпадкова новы від ФМ-журналістыкі зрабіў стаўку на размоўныя жанры. З'яўленне новых праграм аказала ўплыў на ўвесь радыёэфір. Журналісты адмовіліся ад праграм, падрыхтаваных на паперцы, узрасла дыялагізацыя эфіра. Зразумела, у гэтым можна знайсці і негатыў, але радыё стала бліжэй да слухача.

  • Дыялагізацыя эфіру абумоўлівае папулярнасць жанру інтэрв’ю.

  • Раней у аналітычным вяшчанні праблемы разглядаліся праз прызму канкрэтнай жыццёвай сітуацыі з канкрэтным героем. Праз чалавека паказаць грамадства – якасць, якую згубіла Беларускае радыё і адмаўляецца набываць зноў, аддаючы перавагу больш агульнаму і абстрактнаму асвятленню падзей.



Жанр аналітычная карэспандэнцыя, самы папулярны жанр мінулага стагоддзя, зараз сустракаецца даволі рэдка.

  • Жанр аналітычная карэспандэнцыя, самы папулярны жанр мінулага стагоддзя, зараз сустракаецца даволі рэдка.

  • Жанр журналісцкага расследавання ў беларускіх СМІ стаў сапраўдным рарытэтам.

  • Папулярны зараз жанр ток-шоу адносіцца да аналітычных перадач і азначаецца як “размоўнае відовішча”. Ён сумяшчае ў сабе істотныя прыкметы дыялагічных (інтэрв’ю, дыскусія), дакументальных (заснавана на рэальных падзеях), мастацкіх (экспрэсіўная форма) жанрах.



Дзякуй за ўвагу

  • Дзякуй за ўвагу




Поделитесь с Вашими друзьями:




База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2022
звярнуцца да адміністрацыі

войти | регистрация
    Галоўная старонка


загрузить материал