Заданні алімпіяды па вучэбнаму прадмету




Дата канвертавання02.01.2017
Памер69.03 Kb.
ЗАДАННІ

алімпіяды

па вучэбнаму прадмету «Беларуская мова і літаратура»

(2015/2016 вучебны год)


10 класс
Заданне 1. Растлумачце, што такое фанетычная пазіцыя гука. Затранскрыбіруйце словы.

У вопратцы, цвісці. не еў. яна і ён, латышскі, возьмешся, яечня, на верандзе, ва Узбекістане, аб’інелы.
Заданне 2. а) Растлумачце, чаму слова рана, мае адзін антонім, прыметнік пусты некалькі, а назоўнік стол мець яго не можа? Адказ падмацуйце прыкладамі.

б) Сярод твораў вуснай народнай творчасці ёсць такія, аснову якіх часта ўтвараюць антанімічныя пары. Як называюцца гэтыя творы?
Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову.

Семь (Ч/ч)удес (С/с)вета

Древние люди насчитывали на земном шаре семь наиболее удивительных произведений архитектуры и скульптуры:

(Г/г)аликарнасский (М,м)авзолей - (Г/г)робница царя (М/м)авзола.

(Е/е)гипетские (П/п)ирамиды.

(Г/г)игантская статуя (Б/б)ога (С/с)олнца на острове Родос («(К/к)олос (Р/р)одосский»).

(С/с)татуя (3/з)евса работы великого (Ф/ф)идия в (0/о)лимпии.

(М/м)аяк на острове (Ф/ф)орос, который выше всех зданий древности.

(Х/х)рам (А/а)ртемиды в городе (Э/э)фесе.

(В/в)исячие (С/с)ады в (В/в)авилоне («(С/с)ады (С/с)емирамиды»).

В наши дни мы часто называем какую-нибудь исключительность, созданную человеком или природой, «(В/в)осьмым (Ч/ч)удом (С/с)вета».
Заданне 4. Што аб’ядноўвае займеннік сябе з дзеясловамі ўсміхацца, мыцца. апранацца? Якімі асаблівасцямі характарызуецца займеннік сябе?
Заданне 5. Вызначце спалучэнні. у якіх ужыты няправільныя формы лічэбнікаў ці назоўнікаў, і запішыце правільныя варыянты. Растлумачце іх напісанне.

Абодва ласі, дваццаць тры зубра, двое саней, дзявяты паверх, з паўтара тонамі мукі, паўтары гадзіны, пяцярых зубранят, пяцёра вучаніц, тры пятых удзельнікаў, чацвёра ваенных.


Заданне 6. 3 улікам асаблівасцей словаўтварэння ў кожным радзе знайсці чацвёртае “лішняе” і падкрэсліць яго. Абгрунтаваць свой выбар.

1) Драбніца, кісліца, сальніца, цяпліца;

2) падгалосак, падзагаловак, падлесак, падпасак;

3) громаадвод, законапраект, лесастэп, торфабрыкет;

4) безаблічны, безбілетны, бездакорны, бездухоўны;

5) аб’ездзіць, абкасіць. абмакнуць, абмежаваць.
Заданне 7. Складзіце са слоў: 1) сказ з простай мовай; 2) сказ з ускоснай мовай; пабудуйце схему, сказа, вызначце тып даданай часткі.

Крыкнула, убегла, ідзём, выкопваць, у лес, заўтра, Верачка, саджанцы.
Заданне 8. Вызначце i запішыце віды аднасастаўных сказаў. Падкрэсліце граматычную аснову.

Са смагі поўны п'ю карэц халоднага бярозавага соку (В.Вітка). 3 нашай бульбы тысячу, не меней, смажаць і гатуюць розных страў (П.Панчанка). Увосень за стол просім. Варта наведаць выставу. Добрая, родная ліпа майго маленства! (А.Бялевіч)


Заданне 9. Суаднясіце літаратуразнаўчыя тэрміны з адпаведным ім азначэннем. Назавіце тэрмін, назва якога адсутнічае ў левай калонцы.



А. Антытэза

1. Рэзкае змяншэнне якіх-небудзь уласцівасцей ці прымет з’явы або прадмета.

Б. Гіпербала

2. Супастаўленне двух прадметаў, з'яў або паняццяў, у выніку якога сутнасць аднаго з іх вытлумачваецца праз сутнасць другога.

В. ГІараўнанне

3. Мастацкі прыём асзнсавання рэчаіснасці, які заключаецца ў парушэнні сапраўдных форм і памераў рэчаў і прадметаў, у наўмысным перабольшанні ці змяншэнні з'яў рэчаіснасці.

Г. Гратэск

4. Прыём, заснаваны на супастаўленні процілеглых з’яў, прадметаў, характараў, вобразаў.

Д.

5. Мастацкі прыём, у аснове якога рэзкае перабольшанне якіх-небудзь уласцівасцей чалавека, прадмета ці з'явы, з мэтай звярнуць на гэтыя ўласцівасці асаблівую ўвагу.


Заданне 10. Узнавіце ў прапанаваных урыўках вершаваных твораў згаданае паэтам жаночае імя. Укажыце аўтара паэтычных радкоў.
1.Пайшла, ніколі ўжо не вернешся, __________

Бывай, смуглявая, каханая, бывай.

Стаю на ростанях былых, а з паднябесся

Самотным жаўранкам звініць і плача май.
2.________ чарнаброва, галубка мая,

Дзе ж падзелася шчасце і ясна доля твая?

У сё прайшло, прайшло, як бы не бывала.

Адна страшна горыч у грудзях застала.
3.Я ў сад пайшоў. Ўсё глуха, дзіка,

Усё травою зарасло.

Няма таго, што раньш было.

I толькі надпіс_____________

На ліпе ўрэзаны ў кары.

Казаў вачам аб тэй пары.
4.Мне не забыцца песні той даўняе вясны:

- На Мурамскай дарожцы стаялі тры сасны...

Хадзілі мы, спявалі, і з песняй ты цвіла.

___________, помніш, якою ты была?


База данных защищена авторским правом ©urok.shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка